Pramāṇa · Search · About · API

Bhattarka p186

Bhaṭṭārka p186

Language
Sanskrit

p186

vibhāgastu saṃyogātyantābhāva iti kecit , tanna; rūpaṃ ghaṭādvibhaktamiti pratītyāpatteḥ | dravyavṛttitayā'viśeṣito'yamiti cet , avayavāvayavinostathā pratītyāpatteḥ | ataḥ svasamānādhikaraṇasaṃsargākālīnaḥ saṃsargadhvaṃsa eva | ataeva himavadvindhyau bhinnāvityeva dhīrna tu vibhaktāviti | anyatarasaṃyogināśe'pyastyeva vibhāgapratītiḥ | etatpratītau sandehe tu anekasaṃyogivṛttitvena dhvaṃso viśeṣaṇīyaḥ yāvatpratiyogyadhikaraṇādhikaraṇakaḥ saṃyogaḥ dhvaṃsa iti yāvat | ata eva samānādhikaraṇasvatvasaṃvandhavatāmevabhrātṛpitṛvyādīnāṃ 'vibhāgo'rthasya pitryasya putrairyatra prakalpyate' iti | 'vibhāgaṃ cetpitā kuryādicchayā vibhajetsutān' iti tatra vibhāga uktaḥ na tu asamānādhikaraṇasvatvavatoryayoḥ kayościdapi | evaṃ saṃpradānasaṃpradeyasambandhavatorevadravyadevatayostabdādharūpo vibhāga uktaḥ | "yasya havirniruptaṃ purastāccandramābhyudiyātsa tredhā taṇḍulān vibhajeddi"ti | ataḥ saṃsarganāśa eva vibhāgaḥ | vibhāgābhāva eva saṃyogo na guṇāntaramiti vaiparītyaṃ kiṃ na rocate iti cenna; evaṃ hi vibhāgaprāgabhāvasattvāccharakriyottarakṣaṇa eva 'śara uttaradeśena saṃyukta' iti buddhyāpattiḥ| na ca vibhāgadhvaṃsa evāstu iti vācyam | tathāpi anyanirapekṣayaiva kriyayā uttaradeśavibhāgadhvaṃsajananāccharakriyāvyavahitottarakṣaṇa evottaradeśasaṃyogī śara iti buddhiḥ syāt, na syācca śarottaradeśayorvibhaktabuddhiḥ karmaṇā tannāśāt