Pramāṇa · Search · About · API

A Cluster of Nyāya Flowers 4.25.2

Nyāyamañjarīgranthibhaṅga 4.25.2

Language
Sanskrit

4.25.2

godohanena paśukāmasya praṇayediti | yaḥ paśukāmo yajamānastadarthaṃ gāvo duhyante yasmin pātre tenādhvaryuṃrapāṃ praṇayanaṃ kuryāt; atra godohanamiṣṭapaśusampādakatvena puruṣeṇārthyamānatvāt puruṣārtham, kratostu camaskṛtenaiva praṇayanenopakārasiddheḥ kratunā'napekṣamāṇatvānna kratvartham | tadevamanayoḥ kratvarthapuruṣārthatvena bhinnaviṣayatve'pi godohanaṃ praṇayanamakurvanna phalāya prabhavati, kriyāmanāśritya kāraṇasya śuddhasya phalaṃ janayitumasāmarthyāt; atastena praṇayanamavaśyaṃ kāryam; tena cet praṇayanaṃ kriyate kṛtatvāt praṇayanasya tenaiva saṃyavanādikāryasiddherarthāccamaso nivartate | nanvatrāstvekakāryatvānnivṛttiḥ, dārṣṭāntike tu dvicandrajñānadoṣajñānādau kīdṛśyekakāryatā ? ucyate | ekasminnarthe tathātvāthātvapradarśanena vyāpāra ekakāryatvam | doṣajñānam 'duṣṭaṃ me cakṣuḥ' iti jñānam doṣāṇāmayathārthajñānajananadvāreṇa dvicandrajñānapratibhāsino'rthasyātathātvaṃ jñāpayati, dvicandrajñānantu evaṃ tricaturajñānajanmano nādhikā matiḥ | prārthyate tāvataivairkaṃ svataḥ prāmāṇyamaśnute || iti | vedasyāpauruṣeyatvāt svataḥ prāmāṇyam tatrāpavādānirmuktirvaktṛnabhāvāllaghīyasī | vede tenāpramāṇatvaṃ na śaṅkāmadhigacchatīti || tat pramāṇaṃ bādarāyaṇasyeti | tat śābdaṃ bādarāyaṇasyācāryasya mate'napekṣatvāt pramāṇam, anyānapekṣaṃ pramāṇaṃ svata eva pramāṇamityarthaḥ |

Linked texts (1)