A Cluster of Nyāya Flowers 5.10.4
Nyāyamañjarīgranthibhaṅga 5.10.4
- Language
- Sanskrit
5.10.4
prajāpatirakāmayateti | bahuḥ syāmeko vartamāno'nekaḥ syāmityarthaḥ | kathañca tathātvamityāha prajāyeyeti bhūtātmanotpadyetyarthaḥ | sa tapo'tapyata iti | tapa iva tapa iti 'tapaḥ' śabdena saṅkalpo'bhihitaḥ | satyasaṅkalpatvāt parameśvarasya, tapasā yadāpyate tasya saṅkalpamātreṇaiva siddheḥ | uktañca “yasya jñānamayaṃ tapaḥ" iti | tapo'tapyata saṅkalpamakarodityarthaḥ | tāṃllokānabhyatapat sāroddharaṇāyālocayat | ṣāṭtriṃśadabdikamityasyottaramardham "tadardhikaṃ pādikaṃ vā grahaṇāntikameva vā" iti | brahmacāriṇā caryaṃ caraṇīyaṃ brahma | kva ? gurau gurugṛhe | kimartham ? traivedikaṃ trivedagrahaṇārtham | kiṃkālāvacchinnam ? tadāha "ṣāṭtriṃśadabdikam" ṣaṭtriṃśato'bdānāṃ samāhāraḥ ṣaṭtriṃśadabdaṃ tatra bhavaṃ ṣāṭtriṃśadabdikam | "grahaṇāntikameva vā" iti yāvatā kālena vedatrayaṃ grahītuṃ śaknoti tāvantaṃ kālamityarthaḥ | 'ātharvaṇena na pravṛñjyāt' iti ātharvaṇena karmaṇā trayyuktaṃ karma na pravṛñjyānna miśrayediti brāhmaṇa upadeśaḥ |
Linked texts (1)
- Nyāyamañjarī — Jayanta Bhaṭṭa, Sanskrit