A Cluster of Nyāya Flowers 5.10.7
Nyāyamañjarīgranthibhaṅga 5.10.7
- Language
- Sanskrit
5.10.7
rahasyavidhirūpo aṃśaviśeṣaḥ | pratiṣṭheti | pucche hi sati labdhapratiṣṭho bhavati | brahmayajñavidhiprakrama iti | brahmayajño yatra vedādhyayanameva viśiṣṭayetikartavyatayā kriyate | tat kriyamāṇaṃ yajñaśabdavācyam | tvāmagnepuṣkarāditi | "tvāmagne puṣkarādadhyatharvā niramanthata | mūrdhno viśvasya vāghataḥ" ityagninirmanthane mantraḥ | atrātharvaśabdenātharvavid brahmābhihitaḥ | he agne tvāṃ puṣkarādaraṇiṣu śirārūpādākāśād atharvā atharvavid brahmā niramanthata nirmathitavānudapādayat | araṇisparśanarūpavyāpāravattvena tatkarmaṇi tasya mukhyatvāt | kathañca niramanthata ? adhi ādhipatyena yuktaḥ, ṛtvigantarāṇāmanujñādānena tasya praśāstṛtvāt | tadanantarantu viśvasya mūrdhno mūrdhānaḥ pradhānabhūtā vāghata ṛtvijo'gniṃ nirmathitavantaḥ, hotrādayaḥ vāghata ṛtvijaḥ, 'ṛtvijo bharatāḥ kuravo vāghataḥ' iti ṛtviṅnāmasu pāṭhāt | atra brahmaṇa ṛtvikatve'pi mukhyatvena pṛthaṅnirdeśo 'brāhmaṇā āgatā vaśiṣṭhāśca' itivat | śrutīratharvāṅgirasīrityasyānantyamardham 'vākchastraṃ brāhmaṇasya tena hanyādarīn dvijaḥ' iti | vāgatrābhicārarūpāṃ vivakṣitā | atharvamantrairābhicārikaiḥ śatrūnabhicaredityarthaḥ | kuryāt prayuñjīta | aṇorapyasya vijñānāditi na kevalam, api tu na hāyanai rna palitai rna vittena na bandhubhiḥ | ṛṣayaścakrire dharmaṃ yo'nūcānaḥ sa no mahān || iti |
Linked texts (1)
- Nyāyamañjarī — Jayanta Bhaṭṭa, Sanskrit