Pramāṇa · Search · About · API

A Cluster of Nyāya Flowers 5.10.7

Nyāyamañjarīgranthibhaṅga 5.10.7

Language
Sanskrit

5.10.7

rahasyavidhirūpo aṃśaviśeṣaḥ | pratiṣṭheti | pucche hi sati labdhapratiṣṭho bhavati | brahmayajñavidhiprakrama iti | brahmayajño yatra vedādhyayanameva viśiṣṭayetikartavyatayā kriyate | tat kriyamāṇaṃ yajñaśabdavācyam | tvāmagnepuṣkarāditi | "tvāmagne puṣkarādadhyatharvā niramanthata | mūrdhno viśvasya vāghataḥ" ityagninirmanthane mantraḥ | atrātharvaśabdenātharvavid brahmābhihitaḥ | he agne tvāṃ puṣkarādaraṇiṣu śirārūpādākāśād atharvā atharvavid brahmā niramanthata nirmathitavānudapādayat | araṇisparśanarūpavyāpāravattvena tatkarmaṇi tasya mukhyatvāt | kathañca niramanthata ? adhi ādhipatyena yuktaḥ, ṛtvigantarāṇāmanujñādānena tasya praśāstṛtvāt | tadanantarantu viśvasya mūrdhno mūrdhānaḥ pradhānabhūtā vāghata ṛtvijo'gniṃ nirmathitavantaḥ, hotrādayaḥ vāghata ṛtvijaḥ, 'ṛtvijo bharatāḥ kuravo vāghataḥ' iti ṛtviṅnāmasu pāṭhāt | atra brahmaṇa ṛtvikatve'pi mukhyatvena pṛthaṅnirdeśo 'brāhmaṇā āgatā vaśiṣṭhāśca' itivat | śrutīratharvāṅgirasīrityasyānantyamardham 'vākchastraṃ brāhmaṇasya tena hanyādarīn dvijaḥ' iti | vāgatrābhicārarūpāṃ vivakṣitā | atharvamantrairābhicārikaiḥ śatrūnabhicaredityarthaḥ | kuryāt prayuñjīta | aṇorapyasya vijñānāditi na kevalam, api tu na hāyanai rna palitai rna vittena na bandhubhiḥ | ṛṣayaścakrire dharmaṃ yo'nūcānaḥ sa no mahān || iti |

Linked texts (1)