A Cluster of Nyāya Flowers 57.p38
Nyāyamañjarīgranthibhaṅga 57.p38
- Language
- Sanskrit
57.p38
tacca svagrāhakād bodhāditi | ya eva padārthasya grāhako bodhaḥ sa eva tatsattvaniścāyakaḥ | pramāṇaṃ jagaduḥ svataḥ iti | yadāhuḥ, viṣayākārabhedācca dhiyo'dhigamabhedataḥ | bhāvādevāsya tadbhāve svarūpasya svato gatiḥ || viśeṣāṃśe saṃśeratāṃ nāma janāḥ, na punaḥ sattve saṃśerate, asato jñānajanakatvābhāvāt | saṃśayaviparyayayostatrāpyabhāvāditi | yathā vṛkṣatvasya vyāpakasyānupalambhād vyāpyasya śiṃśapātvasyābhāve na sandehastathā kramayaugapadyalakṣaṇasya vyāpakasyākṣaṇike'nupalambhāt tadvyāpyasya sattvasyābhāvo niḥsaṃdehaḥ, ataḥ sattvaṃ tebhyo nivartamānaṃ kṣaṇikeṣvevāvatiṣṭhata iti vyāpakānupalambhena sattvakṣaṇikatvayorvyāptigrahaḥ | parasparavyavacchedavyavasthitātmanāṃ tṛtīyaprakārānupapatte riti, yathā nityānityādayaḥ sadasadādayaśca parasparaparihāravyavasthitātmānastathā kramo'pyakramavyavacchedenaiva vyavasthitaḥ | kramavyavasthāpakena pramāṇena tato'nyo'kramatvena vyavasthāpyate | akramaśca yaugapadyam | so'pi pramāṇādavagamyamānaḥ kramavyavacchedenaiva gamyate nīlalivānīlavyavacchedena | yadā tu tṛtīyo rāśiḥ kramākramarūpo'bhyupeyate tadaikasya viruddharūpadvayayogitā yugapaditi |
Linked texts (1)
- Nyāyamañjarī — Jayanta Bhaṭṭa, Sanskrit