A Cluster of Nyāya Flowers 58.p23
Nyāyamañjarīgranthibhaṅga 58.p23
- Language
- Sanskrit
58.p23
sarvatra ca prītyaprītiviṣādadarśanāditi | śabdādayo hi kasyacit prītiṃ sukhamaparasyāprītiṃ duḥkhaṃ kasyacit tu viṣādaṃ duḥkhātiśayarūpaṃ janayanto dṛśyante | yathā stanayitnuśabdaḥ karṣakāṇāṃ prītinimittam, viyoginīnāntu duḥkhasya ca viṣādasya ca heturiti | prakāśapravṛttiniyamāvagamācceti | yathā buddheḥ prakāśakatvaṃ sattvadharmaḥ, arthagrahaṇaṃ prati pravṛttiryā sā rajodharmaḥ, niyataviṣayaprakāśakatvaṃ tamodharmaṃ iti | evamanvayapuraḥsarāḥ parimāṇādihetava iti | yaduktam, bhedānāṃ parimāṇāt samanvayācchaktitaḥ pravṛtteśca | kāraṇakāryavibhāgādavibhāgād vaiśvarūpyasya || iti | pradhānasiddhau pañca vītahetavojenenoddiṣṭāḥ, tatra samanvayo'munaiva vyākhyātaḥ | śiṣṭā vyākhyāyante | tathāhi, ye ye parimitā utpadyante te te śaktyātmanā saṃspṛṣṭāḥ, tadyathā aṅkurādayaḥ parimitāḥ kalalābuṃdādayaśca, deśapramāṇakālarūpajātipratyāsattibhiranukrameṇa cotpadyamānā nūnaṃ vrīhau śukre śoṇite ca saṃspṛṣṭāḥ | utpadyante ca kāryakāraṇātmakā ādhyātmikā bhedāḥ ṣoḍaśasaṅkhyākāḥ bāhyāśca devamanuṣyatiryagbhedāt trividhāḥ | te'pi kvacit saṃspṛṣṭāḥ | yaddhi niyataparimāṇaṃ samutpadyamānaṃ dṛṣṭaṃ mahadādi tadekatra saṃspṛṣṭam | anyathā niyatakrameṇa niyataparimāṇasyotpattyasambhavāt | tathā cāmī ādhyātmikā bāhyāśca bhedāḥ | tasmāt te'pyekatra saṃspṛṣṭā jāyante | teṣāṃ yatra saṃsargo'bhūt tat pradhānamiti | śaktitaḥ
Linked texts (1)
- Nyāyamañjarī — Jayanta Bhaṭṭa, Sanskrit