A Cluster of Nyāya Flowers 70.p41
Nyāyamañjarīgranthibhaṅga 70.p41
- Language
- Sanskrit
70.p41
kvacidaviśeṣāpādanaheturupapadyate dharmaḥ, kvacit tu nopapadyata ityevamayamapratiṣedhaḥ | śabdaghaṭayoreko dharmaḥ prayatnānantarīyakatvamasti yena tayordharmāntaramaviśeṣarūpamupapadyate, na tu sarvabhāvānāmīdṛśamaviśeṣakāraṇaṃ dharmajātamasti | yattu sadbhāvopapatteriti tena kiṃ dharmāntaramaviśeṣarūpaṃ sādhyeta ? anityatvamevaṃ cet, tarhyayaṃ pratijñārtho vyavatiṣṭhetānityāḥ sarve bhāvāḥ sattvāditi | na cāyamanupapatterdṛṣṭāntānupapatteḥ sarvabhāvānāṃ pakṣīkṛtatvād dṛṣṭānto na kaścidavaśiṣyate | na ca pratijñātaikadeśa eva dṛṣṭāntīkartuṃ śakyate siddhasādhyabhedāt | sādhyaḥ pratijñāto'rtho bhavati, siddhaśca dṛṣṭāntaḥ | na ca dṛṣṭāntarahito hetuḥ svasādhyopasthāpanasāmarthyamaśnute | na ca saugatoktanītyā nityebhyo vyāpakānupalabdhyā sattvaṃ vyāvartitamanityeṣveva pratiṣṭhāṃ labhate | yaiva vipakṣād vyāvṛttiḥ, sa eva sādhyenānugama iti vaktavyam, tannīteḥ prāgeva pratikṣepāt | pratyuktaṃ hi vistarataḥ kṣaṇabhaṅgasādhanamiti | kiñciddhi sattvayogi bhāvarūpamanityaṃ bhavati kiñcinnityamiti | nāyamekāntaḥ sattvādanityāḥ sarvabhāvā iti | api ca sarvabhāvānāmanityatve sādhyamāne tadantargatatvācchabdasyāpyanityatvamabhyupagataṃ bhavedityevamapyayamapratiṣedhaḥ |
Linked texts (1)
- Nyāyamañjarī — Jayanta Bhaṭṭa, Sanskrit