Pramāṇa · Search · About · API

A Cluster of Nyāya Flowers 1.1.837

Nyāyamañjarī 1.1.837

Language
Sanskrit

1.1.837

evaṃ niśi dūrāt dṛṣṭā dīpaśikhā ca paryantadeśavisṛtāsu prabhāsu— viṣayasaptamī, matiṃ karoti aho paryantaprasṛmaraprabhābhāsureyaṃ dīpaśikhā iti . tatra paryantadeśasya ākāśarūpasya dūrādagrahaṇe'pi tatra prasṛmaratvaṃ tu tadaiva gṛhyate . iyaṃ ca pratītiḥ nānumānarūpā; hetujñānādīnāmadarśanāt . ata idamapi vilakṣaṇaṃ pratyakṣam . evaṃ gandhe ghrāṇendriyeṇa gṛhīte dūragate'pi vāyvanukūlapradeśavartini pavanakampitapuṇḍarīkavane—tadviṣaye dhiyaṃ dhatte, puruṣa iti śeṣaḥ . na hyatra ghrāṇena puṇḍarīkavanagrahaṇaṃ saṃbhavītyarthaḥ . surabhi cārvākamatanirāsaḥ pratyakṣādviralakarāṅgulapratītiḥ vyāpitvādakuśalamindriyaṃ na tasyām . ānābhestuhinajalaṃ janaiḥ pibadbhiḥ tatsparśaḥ śiśirataro'nubhūyate'ntaḥ .. 218 .. saṃyogabuddhiśca yathā tadutthā tathaiva tajjā tadabhāvabuddhiḥ . kriyāviśeṣagrahaṇācca tasmāt ākuñcitatvāvagamo'ṅgulīnām .. padmāmodavidūradīpakavibhābuddhiḥ punarlaiṅgikī vyāptijñānakṛteti, kā khalu matirmānāntarāpekṣiṇī . saṅkhyāyā niyamaḥ pramāṇaviṣaye nāstītyato nāstikaiḥ tatsāmarthyavivekaśūnyamatibhiḥ mithyaiva visphūrjitam .. 220 .. iyattvamavilakṣaṇaṃ niyatamasti māneṣu naḥ prameyamapi lakṣaṇādiniyamānvitaṃ vakṣyate . aśakyakaraṇīyatāṃ kathayatā tu tattvaṃ, satāṃ samakṣamamunā''tmano jaḍamatitvamuktaṃ bhavet .. 221 .. iti jayantabhaṭṭakṛtau nyāyamañjaryā prathamamāhnikam candanam ityevamādijñānānāmapīdamupalakṣaṇam . evañca jñānajñeyayorvyavasthaiva durvaceti pramāṇaprameyasaṃṅkhyāniyamaḥ aśakyakaraṇīya eveti ..