Pramāṇa · Search · About · API

A Cluster of Nyāya Flowers 1.3.202

Nyāyamañjarī 1.3.202

Language
Sanskrit

1.3.202

pramāṇetarayoḥ—prāmāṇyāprāmāṇyayoḥ viśeṣaḥ ityanvayaḥ . uktamupa paricchittimātraṃ pramāṇakāryam . tacca yathā'rthetarapramitisādhāraṇaṃ rūpaṃ . sādhāraṇadharmagrahaṇaṃ ca saṃśayakāraṇamiti prasiddhaḥ panthāḥ . evaṃ sthite ca— pramāṇāntarasaṃvādavisaṃvādau vinā katham ? pramāṇetaranirṇītiḥ, ataśca parato dvayam .. 70 .. prāmāṇyāprāmāṇyayoḥ paratastvāsaṃbhavaḥ tadetadacaturasram . satyaṃ, paricchittireva pramāṇakāryam . sā punarupajāyamānaiva na sandehādidūṣitatanurupalabhyate ityautsargikaṃ prāmāṇyameva sā bhajate . arthaparicchedācca pravartamānaḥ pramātā pramāṇenaiva pravartito bhavati; na saṃśayātpravṛttaḥ . sthite caivamautsargike prāmāṇye, yatra tasyāpavādaḥ kvacidbhavati tatrāprāmāṇyam .. aprāmāṇyahetuḥ apramāṇye cāvaśyaṃbhāvyapavādaḥ . dvividha evāpavādaḥ—vādhakapratyayaḥ, kāraṇadoṣajñānaṃ ca . taduktaṃ bhāṣyakṛtā śāva.-bhā. 1-1-5 yatra duṣṭaṃ karaṇam, yatra ca mithyeti pratyayaḥ, sa evāsamīcīnaḥ pratyayaḥ; nānyaḥ iti . vārtikakāro'pyāha—ślo. vā. coda. 53 tasmādbodhātmakatvena prāptā buddheḥ pramāṇatā . arthānyathātvahetūtthadoṣajñānādapodyate iti .. tatra bādhakajñānaṃ pūrvajñānopamardadvāreṇaiva tasmin viṣaye jāyat iti samānaviṣayatvāt spaṣṭameva bādhakam .. pādayati—paricchittīti . jñeyapariccheda eva hi jñānasya kṛtyam . jñeyaṃ tatra sañcet pramā, no cet aprameti ..

Linked texts (2)