Pramāṇa · Search · About · API

A Cluster of Nyāya Flowers 1.3.61

Nyāyamañjarī 1.3.61

Language
Sanskrit

1.3.61

nanu jñāyamāno dhūma eva karaṇamityuktam ? iti śaṅkāyāṃ svāśayaṃ vivṛṇotisthaviretyādi . kutaścana śabdāt—ityanvayaḥ . vyavahārācchaktigrahasyānumānikatvaṃ sarvasammatameva . tathā ca dhūmādvahnyanumānasthale mahānasādau pratyakṣādeva dhūmavahnyoḥ avinābhāvarūpasambandhanirṇayaḥ prakṛte tu vṛddhavyavahārakāle'numānāt vācyavācakabhāvarūpasambandhanirṇayaḥ . tataścānumānādhīnapravṛttikaḥ śabdaḥ kathaṃ anumānaṃ syāt ? nanu anumānapūrvakamapyanumānaṃ bhavitumarhati, dhūmāt vahnanumāne, tena tatra puruṣānumānāt iti cet; tathāpi anumānāt vācyavācakabhāvasyaivāvagamaḥ . vācyavācakabhāvaśca nāvinābhāvarūpaḥ . śabdārthayoravinābhāvaḥ nirākriyata eveti . kiñca dhūmavahnyoḥ sambandhaḥ na saṅketamūlakaḥ, kintu svābhāvikaḥ ..