A Cluster of Nyāya Flowers 2.2.124
Nyāyamañjarī 2.2.124
- Language
- Sanskrit
2.2.124
kathaṃ punaḥ śrotragrahaṇatvaṃ sphoṭasya na mṛṣyate ? yāvatā padaṃ, vākyamiti śrotprakaraṇakamekākāraṃ jñānaṃ pratyātmavedanīyamastiḥ nacāsya varṇā ālambanībhaveyurityuktam . na yuktamuktam—iha hi śābaleyādau pratipiṇḍaṃ gauriti buddhirupajāyamānā sakalapiṇḍasādhāraṇaṃ rūpaṃ vipayīkarotīti gotvasāmānyaṃ tadiṣyate . evaṃ yadi prativarṇaṃ padaṃ padaṃmiti, vākyaṃ vākyamiti matirupajāyeta, jātivat, tarhi padaṃ vākyaṃ ca sarvavarṇavṛtti kimapi rūpamavagacchema, na tvevamasti pratītiḥ . yathā ca tantvādyavayavaparighaṭṭitapaṭādikāryaviṣayamādyanayanasannipātasamaya eva bhedagraharahitamavayavijñānamudeti, tathā kramasamuccaradekaikavarṇasvarūpopagrahanirapekṣaṃ yadi padamiti, vākyamiti jñānaṃ bhavet, tat padādikamavayavinamiva padaṃ vākya mekaikarūpamanumanyemahi, na tvevamasti . na hi tantubhiriva paṭaḥ, vīraṇariva kaṭaḥ, varṇaiḥ padamārabhyate ..