Pramāṇa · Search · About · API

A Cluster of Nyāya Flowers 2.7.121

Nyāyamañjarī 2.7.121

Language
Sanskrit

2.7.121

nanu ! ekaikalakṣaṇāpāyāt paṃca hetvābhāsā ityuktam . asya ca hetorubhe lakṣaṇe na staḥ . yathā hyasya sapakṣe vṛttirnāsti, tathā vipakṣādapi vyāvattiḥ . yadi hi sapakṣādiva vipakṣādapi vyāvṛtta eṣa bhavet gandhavattvavadasādhāraṇa eva syāditi—satyamevam—vipakṣādavyāvṛttiḥ vyabhicāraṃ prati prayojakatāṃ pratipadyate . pratipakṣagāmī hi vyabhicarita ityucyate . sapakṣe vṛttivicchedastu viparyayasiddhau prayojaka iti satyāmapi vipakṣavṛttau sapakṣavṛttivicchedanibandhanamevāsya viruddhatvamucyate . vipakṣādapracyutaḥ svasādhyameva na sādhayet . sapakṣe tvavartamāno'sau viparītamapi sādhayatīti tallakṣaṇāpāyakṛtamevāsya viruddhatvamācakṣata ityalaṃ sūkṣmekṣikayā . tadidamuktaṃ siddhāntamabhyupetya tadvirodhī viruddhaḥ iti ..