Nyayasutra 5.40
Prakāśa of Keśava Miśra Tarkācārya 5.40
- Language
- Sanskrit
5.40
tarkasya pramāṇaphalattvāt tarkānantaraṃ nirṇayasya lakṣaṇāya sūtram- "vimṛśya... nirṇayaḥ” | vimṛśya saṃśayaṃ kṛtvā pakṣapratipakṣābhyāṃ [sthāpanātmakasādhanatad] dūṣaṇātmakapratiṣedhābhyāmarthasyāvadhāraṇamidamitthaṃbhūtameveti jñānaṃ nirṇaya ityarthaḥ | saṃśayasya pakṣapratipakṣotthāpakatayā copayogaḥ | ihāvadhāraṇamātraṃ na labhyam [lakṣyam ?] | pratyakṣādisādhāraṇagatā [sādhāraṇyāt] parīkṣāsādhyatvābhāvāt | kintu viṣayasaṃśayaprayojanapūrvapakṣasiddhāntopanyāsātmakavicārasādhyo nirṇayo'tra lakṣya iti smartavyam | arthagrahaṇaṃ tu kālpanikatvaniṣedhapradarśanāya | tadatrāvadhāraṇaṃ nirṇaya iti sāmānyalakṣaṇam | sa dvividhaḥ saṃśayapūrvakāsaṃśayapūrvakatvabhedāt | tatrādyaḥ prakṛtaḥ tallakṣaṇaṃ tu satarkapramāṇajanyajñānatvamiti dik |
umāpatisagarbheṇa śrīviśvadharasūnunā | śrīkeśavena vyākhyātaṃ prathame prathamāhnikam || iti śrīkeśavamiśrakṛte gautamīyasūtraprakāśe prathamādhyāyasyādyamāhnikam ||
Linked texts (1)
- Nyāyasūtra — Akṣapāda Gautama, Sanskrit