Nyayasutra 12.16
Nyāyasūtroddhāra 12.16
- Language
- Sanskrit
12.16
prakriyate prakṛtīkriyate sthāpyatayā'neneti prakriyā saṃśayaḥ | tena sama ityarthe sūtrayojanā prāptaiva kintu saṃśayasamāto bhedo na bhavatītyanyathā vyākhyāyate | praśabdo'tra prāthamyadyotakaḥ prathamā vā kriyā | prayogaḥ prakriyā pūrvameva sādhanaṃ tena samā svaparapakṣadūṣaṇe tulyā prakaraṇa sameti samākhyālabhyameva lakṣaṇamanūdyate | pakṣasādhanarūpāyāḥ siddheryataḥ pratyavasthānaṃ arthato vā bādhadeśanārūpaṃ tat prakaraṇasamelyarthaḥ |
tathā cāropitādhikaraṇena bādhābhidhānaṃ prakaraṇasama iti pariśiṣṭam | etanmate tūbhayasādharmyāditi mānamātropalakṣaṇameva | abhyupagataṃ vastugatyānabhyupagamyaiva prāthamikatvasya balavattvamutkarṣādhāyakaṃ yatra tādṛśetyarthaḥ | yathā śabdo'nityaḥ kṛtakatvādityukte naitadevam śravaṇatvena nityaśabdatvasādharmyeṇa nityatvasya pūrvameva sādhitatatvāditi pariśiṣṭamate pratyabhijñayā pūrvameva nityatvasādhanādityapi vācyam | bādhanādeśanābhāsā ceyam |
na traikālyāsiddhiḥ | kutaḥ hetutaḥ | sādhyasiddhestvayāpi abhyupagantavyatvāditi śeṣaḥ | yadi bhavatā naitadabhyupagantavyam tadā tavāpi dūṣaṇam tad dūṣakaṃ vacanaṃ cāpratipādakaṃ syāditi svavyāghātakatā | tasmād buddhistayoreva kāryakāraṇayoranyonyanirūpakatā tvayāpi vācyā anyathetaretarāśrayaprasaṅga ityarthaḥ |
asyaiva jātyuttaratvakhyāpanārthaṃ sūtrāntaram-
Linked texts (1)
- Nyāyasūtra — Akṣapāda Gautama, Sanskrit