Pramāṇa · Search · About · API

Nyayasutra 12.2.1

Nyāyasūtroddhāra 12.2.1

Language
Sanskrit

12.2.1

iti sūtram | sādharmyeṇa samā sādharmyasametyādi samākhyālakṣyameva lakṣaṇamanūdyate | sādharmyavaidharmyasamau jātiviśeṣāvityarthavaśaprāptenānvayaḥ | na tu sāmānyalakṣaṇagatapratyavasthānamanuvartanīyam | tathāpi liṅgāsaṅgateḥ | na ca svapakṣasādhanavyavacchedena pratiṣedhabhāgaḥ prāpyatāmiti sūcanāya puṃlliṅganirdeśa iti yuktam | sāmānyalakṣaṇantu pratyavasthānaṃ padasya viśeṣaparatvāt tadanuvartanenaiva tallābhāt | kiñca viśeṣalakṣaṇasya tattadviśeṣaparatvāvaśyakatve tenaiva tat siddheḥ | evañca sarvatraiva viśeṣaparatayā puṃlliṅganirdeśo vaicitryārthaḥ | tatpadena sādharmyādiparāmarśaḥ | dharmapadaṃ sādhyaparaṃ prakṛtatvāt | tābhyāmeva dharmaviparyaya iti sāvadhāraṇam abbhakṣanyāyāt | upapattirupapādyate'neneti vacanam | tathā ca sādharmyeṇopasaṃhāre pakṣe sādhyasyopasaṃharaṇe kṛte vaidharmyeṇa vā tathā kṛte tābhyāme[va] kevalābhyāṃ vyāptyanapekṣābhyāṃ dharmasya sādhyasya viparyayopapattirbhāṣaṇam | tasmāt sādharmyavaidharmyasamau jātiviśeṣau vyavaharttavyāvityarthaḥ | tena prakaraṇasame saduttare nātivyāptiḥ |

Linked texts (1)