Pramāṇa · Search · About · API

Nyayasutra 12.2.2

Nyāyasūtroddhāra 12.2.2

Language
Sanskrit

12.2.2

pariśiṣṭe tu sādharmyavaidharmyābhyāmityāvarttanīyam | taditi sādhyaparāmarśaḥ | upapatteriti tādarthye ṣaṣṭhī | sāmānyalakṣaṇaireva saduttaraprakaraṇasamavyavaccheda ityuktam | tathā ca sādharmyavaidharmyābhyāmupasaṃhāre sādharmyavaidharmyābhyāṃ sādhyarūpadharmaviparyayārthaṃ sādharmyavaidharmya samau pratiṣedhāviti tanmate sūtrārthaḥ | yathāsaṅkhyamanvaya iti yaduktaṃ pariśiṣṭe tadāvarttitena sādharmyavaidhamryābhyāmityanena sādharmyavaidharmyasamācityasyaiva na tu sūtrasthenāpi| tena yena pratyavasthānaṃ tatsamā bhavati| na tu sādharmyeṇaivopasaṃhāre sādharmyeṇa pratyavasthānam sādharmyasamā vaidhamryeṇopasaṃhāre vaidhamryeṇaiva pratyavasthānaṃ vaidharmyasamā bhavatīti yathāsaṅkhyārthaḥ| tena sādharmyeṇopasaṃhāre vaidhamryeṇopasaṃhāre'pi ca sādharmyeṇa pratyavasthānāt sādharmya [samā] bhavati | tayoreva vaidharmyeṇa pratyavasthānād vaidharmyasamā| tatra sādharmyeṇopasaṃhāre tāvat yathā śabdo'nityaḥ utpādyatvāt ghaṭavadityatra naitadevaṃ yadyanityaghaṭasādharmyādanityaḥ śabdastadā nityenāpyākāśena sādharmyādamūrtatvānnityaḥ syād, viśeṣo vā vaktavyaḥ| asminneva prayoge yannānityaṃ tannotpādyaṃ yathākāśamityupasaṃhṛte naitadevaṃ yadi nityākāśavaidharmyādanityaḥ śabdastadā amūrtatvānnityākāśasādharmyānnityaḥ syāditi | vaidharmyeṇa pratyavasthānāt vaidharmyasamā | yathā śabdo'nitya utpādyatvāt ghaṭavadityatra yannānityaṃ tannotpādyam, yathākāśamityatra ca yadyanityaghaṭasādharmyānnityākāśavaidharmyāccānityastadā'nityaghaṭavaidharmyād - bhūrtatvānnityaḥ syāditi |

Linked texts (1)