Nyayasutra 12.32
Nyāyasūtroddhāra 12.32
- Language
- Sanskrit
12.32
asiddherityanantarasvīkāra iti pūraṇīyam | nityasādharmyāt sattvādityatvasyāsiddheḥ svīkāre pratiṣedhasyāpi bhavaducyamānasya siddhiḥ syāt | kutaḥ ? pratiṣedhyasādharmyāt pratiṣedhyena sthāpyena sādharmyāt | astyeva hi matasthāpyena tava pratiṣedhyena pratiṣedhasya tvad vacanasya pratijñāyavayavayogyatvaṃ sādharmyamiti | atha sādharmyamātraṃ na sādhakaṃ kintu sādharmyaviśeṣo niyataṃ sādharmyaṃ tanmatapratiṣedhe nāstīti brūṣe, tadā sattvamapi na niyataṃ nityattveneti na nityatva siddhirapīti pratyūhenānityatvaniyatena kāryatvena nityatvameva setsyatītyarthaḥ |
yadvā kṛtakatvamanityatvāsādhakaṃ dṛṣṭāntasamānadharmatvāt sattva vaditi tadvākyārthaḥ | tathā ca sādharmyādasiddheḥ samānadharmatvāda nityatvādanityatvāsiddherasiddherabhyupagame pratiṣedhasyāpi tvadvacanasyāpyasiddhirasādhakatā | kasmāt ? pratiṣedhyasādharmyāt pratiṣedhyenaiva sādharmyāt samānadharmātmakatvāt | maduktasādharmyasya kāryatvasya yathā sādhakatvaṃ tathā'sattvasyāpi samānadharmatvāviśeṣāt | pratiṣedhyaṃ ca tat sādharmyaṃ ceti karmadhārayo vā | tathā ca yathā mattāsādharmyaṃ tvayā asādhakamucyate tathā tvaduktaṃ mayāpītyartha ityāhuḥ |
atra sāmānyamātramuktaṃ bhavati na tu svavyāghātaka iti nāyamarthaḥ |
evaṃ jātivādinau vyāghātamuktvā svapakṣasādhanāya paramārthadoṣamāha-
Linked texts (1)
- Nyāyasūtra — Akṣapāda Gautama, Sanskrit