Pramāṇa · Search · About · API

Nyayasutra 12.37

Nyāyasūtroddhāra 12.37

Language
Sanskrit

12.37

śabdasya kāryāntarace'kāryatve prayatnasya tvadūṣaṇasyāhetutvama kāraṇatvaṃ syādityarthaḥ | nanvabhivyaktāveva śabdasya kāraṇaṃ yatnaḥ syādityata āha—anupalabdhikāraṇopapatteriti | anupalabdheḥ kāraṇaṃ śabdasyānutpāda evāvaraṇādyabhāvāt tasyopapatteḥ sambhavādityarthaḥ | abhāvāditi vā śeṣaḥ | yadvā kāryāntaratve yadi prayatnasyāhetutvaṃ tarhi kāryāntaratvapakṣe kasmāddhetutvaṃ syādityata āha—anupalabdhikāraṇopapatte riti | anupalabdhikāraṇopapattau satyāṃ tathā syādityarthaḥ | ākṛti gaṇapakṣe tu kāryāṇāṃ jātīnāmanyatve parasparabhinnatve prayatnasya tava dūṣaṇaprayatnasyāhetutvam | parasādhakatāyāmasādhakatvam | kutaḥ ! anupalabdhikāraṇopapatteḥ | upalavdheryat kāraṇaṃ nirdoṣaṃ vācyaṃ tasyānupapatteḥ | svavyāghātakatvādivetyarthaḥ |
tadevaṃ jātyuttaravādinaṃ prati sthāpanāvādinā sarvatraiva samīcīnaṃ samādhānaṃ vaktavyam | evameva sati kathāphalaṃ tattvanirṇayo vā vijayo vā bhavati | samādhāne tu sadoṣe'bhihite ṣaṭpakṣī bhavatīti na tattvanirṇayo na vā vijayaḥ | kintūbhāvapi vādināvasvajñau jñāyete ityubhayo rbhaṅge madhyastha eva vijayate | akuśaladyūtakārayorbhaṅge sati ka iva[?] sva svajñatvabodhanāditi śiṣyān śikṣayituṃ sūtrakāraḥ ṣaṭpakṣīmavatārayitumāha—

Linked texts (1)