Nyayasutra 1.7
Anvīkṣānayatattvabodha 1.7
- Language
- Sanskrit
1.7
prāpya nirūpya jātitvaṃ prakaraṇārthaḥ | prāptinirūpyatvasyātiprasaktasyāpi rūpasya prakaraṇārthā[rthatā]vacchedakatvāttātparyaviśeṣasya niyāmakatvāt | ktvā pratyayasya samānakartṛkakriyāntaragarbhatvāt kriyāntarāpekṣāyāṃ prāptāprāpya veti vikalpānantaraṃ sādhakatvamiti prathamāntādhyāhāre yadyapyananavayaḥ, tathāpi hetorityanantaraṃ yadā tadetyadhyāhāryam | tasya sūtre guṇatvāt |
yadvā sādhakatve iti saptamyantamadhyāhāryam | yadyapi lakṣaṇe vikalpo vyarthaḥ, tathāpi jātyutthānakathanārthaṃ vikalpopakramaḥ | pratiṣedha iti prakṛtam | tadanvayaḥ sādharmya-
nirvartitakriye [ka] karmaṇi sādhanasyāsādhananyāyātipātamukhenāsādha[na][sādhya] tvamāropyam | taccāpātataḥ pratikūlatarkābhāsatvam | tadavasāne tu sādhanapravṛtteḥ | sādhyaprāgabhāvavān kālaḥ sādhyasiddhau sahakārīṣyate | tasyāñca daśāyāṃ sādhyasādhanayorasambandhādasaṃbaddhasya janakatve'tiprasaṅgāt | [siddhadaśāyāṃ sādhyasādhanayoḥ] dvayorapi sattve kiṃ kasya sādhanamityucitakālarūpasahakārivirahāt viśeṣaṇāsiddhatvam, tadābhāsā ceyam | svaprāptisamayāntaraprāptāvaviśeṣo dvāraṃ, kṛtasya karaṇāyogādakṛtasya karaṇaṃ vācyam | tathā cāviśeṣānniyamānupapatterakārakatvaṃ vā hetu dūṣyaḥ | atrāpyāpātataḥ pratikūlatarkābhāsadeśanābhāsaniṣṭhāyāṃ prāptilakṣaṇā viśeṣaṇāsiddhideśanābhāsā ceyam |
Linked texts (1)
- Nyāyasūtra — Akṣapāda Gautama, Sanskrit