Pramāṇa · Search · About · API

Commentary on the Nyāyasūtra 1.4.p9

Nyāyabhāṣya (complete text) 1.4.p9

Language
Sanskrit

1.4.p9

dūrāccakṣuṣā hyayamarthaṃ paśyannāvadhārayati dhūma iti vā reṇuriti vā| tadetadindriyārthasannikarṣotpannamanavadhāraṇajñānaṃ pratyakṣaṃ prasajyata ityata āha--vyavasāyātmakamiti| na caitanmantavyam--ātmamanaḥ sannikarṣajamevānavadhāraṇajñānamiti| kiṃ tarhi? cakṣuṣā hyayamarthaṃ paśyannāvadhārayati, yathā cendriyeṇa upalabdhamartha manasopalabhate, evamindriyeṇānavadhārayanmanasā nāvadhārayati| yacca tadindriyānavadhāraṇapūrvakaṃ manasānavadhāraṇaṃ tadviśeṣāpekṣaṃ vimarśemātraṃ saṃśayaḥ, na pūrvamiti| sarvatra ca pratyakṣaviṣaye jñāturindriyeṇa vyavasāyaḥ, paścānmanasānuvyavasāyaḥ, upahatendriyāṇāmanuvyavasāyābhāvāditi||