Commentary on the Nyāyasūtra 11.13.p5
Nyāyabhāṣya (complete text) 11.13.p5
- Language
- Sanskrit
11.13.p5
eteṣāṃ cetyādi| tadyathā, dantauṣṭhamityanurāgaḥ| asthimāṃsamiti vairāgyam| śyāmeti harṣaḥ| pākajamidaṃ māṃsapārthivarūpamiti mādhyastham| mukhāmoda iti pramodaḥ| aupādhiko'yamasya, sahajastu pūtiriti vaimukhyam| aho madhuramidam etanmukhāvarjitaṃ tāmbulamiti pravṛttiḥ| ucchiṣṭamidamiti nivṛttiḥ| preyasīsparśa ityutsavaḥ| pārthivadravyamātrasparśa iti na kii*cat| bahukeśītyanurāgaḥ| majjadhātumalā hame bahavaḥ śmaśāne tarāviva śarīre saṃyuktā ityudvegaḥ| pīnastanītyānandaḥ| sphiḍnirviśeṣau palalapiṇḍāvityalaṃpratyayaḥ| mṛtaśarīrādacetanāt pṛthagiyamiti harṣaḥ| cetanādātmanaḥ pṛthagiyaṃ sahajaśavabhūtācetanādapṛthagbhāvastu bhrānta ityaratiḥ| divyamālyābharaṇavasanavatīti prītiḥ| pārthivaṃ pārthivena saṃyuktamiti viratiḥ| hasatīti harṣaḥ| asthimāṃsavibhāga iti viṣādaḥ| mama priyā parāparā veti harṣaviṣādau| śarīrāpekṣayā parāparabhāvo na madapekṣayeti na kii*cat| nṛtyamiti ratiḥ| satpratyayāsatpratyayakarmasantāno māyāśarīra iveti viratiḥ| gamyajātīyeti strīti cotsāhaḥ| tvaḍmāṃsaśoṇitasnāyvasthimajjaśukramūtrapurīṣasamudāyo'yaṃ caṇḍālīsādhāraṇa ityalaṃbuddhiḥ| vakrabhrūḥ ṛjuromarājī gabhīranābhirūnnatapayodharā pṛthunitambā kṛśamadhyeti snehaḥ| annapānapariṇatiriyaṃ bhedomāṃsādyapacayāpacayasaṃsthānabhedavatī