Commentary on the Nyāyasūtra 11.2.p107
Nyāyabhāṣya (complete text) 11.2.p107
- Language
- Sanskrit
11.2.p107
na hyekadopalabdharajataviṣayasaṃskāravaśādarajate'pi rajatapratyayaḥ iti sarvadaivamevāstviti vaktumucitam| yastu manyate svapne tāvatsukhādikamanubhūyata ityavivādam| tatra tu bādhakaṃ bhavad dvirūpaṃ bhavet---asukhametaditi vā, nāsīt sukhamiti vā| na caitadasti| jāgarāvasthāyāṃ tu nāsīt kāminīti yujyate bādhakaṃ sthiratvāt| sahasāpasaraṇasyāpyasaṃbhavāt| tatkāryāṇāṃ ca daśananakhakṣatādīnāmananuvṛtteḥ| caramadhātuvisargādīnāṃ cānuvṛttāvapyatatkāryatvāt| tatkāryatvena tadanuvṛttāvanyeṣāmapi tatkāryāṇām anuvṛttiprasaḍgāt| nāstīdānīṃ sukhamiti tvidānīntarasukhasya bādho na prāktanasya, kṣaṇikatvāt tasya| tatkāryāṇāṃ ca harṣāśrupulakādīnāmanuvartamānānāmupalambhādanyathā āśutaravināśināṃ kṣaṇāntare'darśanāt tadanubhavānāmaprāmāṇikatvameva syāt| tasmātabādhitānubhavasiddhatvādasti svapnāntike sukhamiti taṃ pratyāha---na cāsatīti| yadyapi svapnāntikasukhasya jāgarāvasthāyāmāhatya bādhakaṃ nāsti, tathāpi svapnāntika eva tatkāraṇatvena pratītānāṃ candanavanitādīnāmasti bādhakam| kāraṇe ca bādhite kāryaṃ bādhitameva yathā svapnāntikadṛṣṭapayodapaṭalabādhe