Commentary on the Nyāyasūtra 11.2.p74
Nyāyabhāṣya (complete text) 11.2.p74
- Language
- Sanskrit
11.2.p74
svepalabdheranyatrānimittatvādityata āha--dharmādharmanimitta ubhdavasamākhyāta iti| rūpādīnā svakāraṇavaśādeva sa svabhāvabhedo jāyate keṣāi*cat, yatrobhdavatvaṃ nāma sāmānyaviśeṣaḥ samavaiti| sa ca dharmādharmajanyatayā saṃskāra ityucyate, upalabdhiphalaśca bhavatītyarthaḥ| pratyakṣalakṣaṇatayā tatkāraṇamuktam, na tu kāraṇatayaiva| na ca kāraṇaṃ lakṣaṇamityekam| utpattivyavasthāpakaṃ hi lakṣaṇamalakṣaṇaṃ vā, kāraṇasvarūpavyavasthāpakaṃ tu kārakamakārakaṃ vā lakṣaṇam| na caivamālokādayaḥ, teṣāmativyāpakatayā avyāpakatayā ca pratyakṣasvarūpāvyavasthāpakatvāt| utpattivyavasthāpakāḥ punarete bhavanti| teṣāmanyatamāpāye'pi pratyakṣānupapatterityāśayavān parihāraṃ vyācaṣṭe---pratyakṣalakṣaṇeti||