Commentary on the Nyāyasūtra 11.34.p13
Nyāyabhāṣya (complete text) 11.34.p13
- Language
- Sanskrit
11.34.p13
nanu yadyasya sapakṣavyatirekāpratiṣedhaḥ, kathaṃ nāsādhāraṇyam? tatpratiṣedhaścet kathaṃ nānvayaḥ? atha tatpratiṣedhe'pi tāvanmātramave nānvayaḥ, evaṃ tarhi sapakṣavat pakṣe'pi nairātmyapratiṣedhe'pi nātmasadbhāva iti parākṣepaṃ parihṛtya tadgranthaṃ paṭhati śarīrādiṣviti| vipakṣe hi sati sata eva kasyacid vyatirekaḥ pratīta iti pramāṇena pratīta iti pratipāditam| tasya ca pramāṇapratītasya vyatirekasya pakṣe'pi satyeva niṣedhaḥ pramāṇena kriyata iti yuktā niṣedhalakṣaṇā vidhisiddhiḥ| sapakṣastu na kenacit pramāṇena pratīta iti na tatrānvayavyatirekatanniṣedhāḥ paramārthataḥ kenacitpramāṇena śakyate pratyetum| tatkathaṃ vidhiniṣedhayoranyataraprasaktirityarthaḥ||