Commentary on the Nyāyasūtra 11.36-2
Nyāyabhāṣya (complete text) 11.36-2
- Language
- Sanskrit
11.36-2
sādharmyamiti viśeṣyasaṃgata evakāro'nyayogaṃ vyavacchinatti, na tu sādharmyasyāprayojakatvamapi| na ca pakṣasapakṣābhyāmanyena maitratanayatvāderyogaḥ sandigdho'pi| na ca pakṣo'pi vipakṣa iti tatra tatra darśitameva| sādharmyamevetyayamapi viśeṣaṇasaṃgata evakāro'yogaṃ vyavacchindyāt, na tu tasyāprayojakatvamapi| na hyaprayojakasyāyogavyavacchedo virudhyate| prayojakatāyāṃ tu darśitāyāṃ tathābhūtasyāyogavyavaccheda prakṛtasiddhiḥ| evaṃ ca sati prathamamavadhāraṇaṃ mandaprayojanamapi paraśucchedyatāṃ ko vā nakhacchedye sahiṣyata iti nyāyena darśitam| aprayojake tūdāhartavye anaikāntikodāharaṇaṃ dvayorapyubhayakoṭisparśāviśeṣāditi| nanvevaṃ sati hetulakṣaṇaṃ nyūnamaprayojakāvyudasanādityata āha---hetulakṣaṇe tviti| ubhayavikalapradarśanenāśrayavikalamapi pradarśitaprāyam| yathā, yat kramayaugapadyarahitaṃ tadasat| yathā vājiviṣāṇamiti| evamarthadvārakamudāharaṇābhāsacatuṣṭayaṃ darśayitvā śabdadvārakaṃ dvayaṃ darśayituṃ pīṭhamāracayati---pa*camīti ||