Pramāṇa · Search · About · API

Commentary on the Nyāyasūtra 11.4.p88

Nyāyabhāṣya (complete text) 11.4.p88

Language
Sanskrit

11.4.p88

tadā svayameva vyavaharet| viparītastu śiśapātvamapi na pratīyāt| avyutpannaścet, samayamagrāhayitvā vyavahārayitumaśakya eva| na cāyaṃ samayagrahaprakāraḥ| tathā sati śiśapātvādayaṃ vṛkṣo vyavahartavyaḥ iti śiśapātvameva vṛkṣaśabdapravṛttinimittamākalayet| na ca śiśapātvādayaṃ vṛkṣaśabdapravṛttinimittavāniti vākyārthaḥ, viditatannimittaṃ prati vyarthatvāt ; viparītaṃ pratyapraddhiviśeṣaṇatvaprasaḍgāt, sāmānyopakrame samayagrahānupapatteḥ ; puruṣecchāmātrādhīnatvācaca samayasya pakṣadharmatayā niyantumaśakyatvāt ; aviditasamayaṃ prati cānvayopakramasyāyuktatvādityata āha---śruteneti| tadanena ye cānye sādhyasamānakālāḥ, te sarve sāmānyatodṛṣṭānumānasaṃgrāhyatvena upalakṣitā iti||