Commentary on the Nyāyasūtra 11.4.p88
Nyāyabhāṣya (complete text) 11.4.p88
- Language
- Sanskrit
11.4.p88
tadā svayameva vyavaharet| viparītastu śiśapātvamapi na pratīyāt| avyutpannaścet, samayamagrāhayitvā vyavahārayitumaśakya eva| na cāyaṃ samayagrahaprakāraḥ| tathā sati śiśapātvādayaṃ vṛkṣo vyavahartavyaḥ iti śiśapātvameva vṛkṣaśabdapravṛttinimittamākalayet| na ca śiśapātvādayaṃ vṛkṣaśabdapravṛttinimittavāniti vākyārthaḥ, viditatannimittaṃ prati vyarthatvāt ; viparītaṃ pratyapraddhiviśeṣaṇatvaprasaḍgāt, sāmānyopakrame samayagrahānupapatteḥ ; puruṣecchāmātrādhīnatvācaca samayasya pakṣadharmatayā niyantumaśakyatvāt ; aviditasamayaṃ prati cānvayopakramasyāyuktatvādityata āha---śruteneti| tadanena ye cānye sādhyasamānakālāḥ, te sarve sāmānyatodṛṣṭānumānasaṃgrāhyatvena upalakṣitā iti||