Commentary on the Nyāyasūtra 11.p31
Nyāyabhāṣya (complete text) 11.p31
- Language
- Sanskrit
11.p31
nanu śiṣyācāryaśāstratadvyākhyānānāmapi saṃbandhāḥ kaiścit samānatāntrikaiḥ pradarśitāḥ| te kasmānna pradarśyante ityata āha--tadidamabhidheyeti| na hrāstītyetāvanmātreṇaiva pradarśanīyam| kiṃ nāma? yāvatyapratipādite prekṣāvatpravṛttirna syāt, tāvat pradarśyate| na ca śiṣyācāryādisaṃbandhāḥ prekṣāvatpravṛttyaṅgam, teṣāṃ pravṛttiphalatvāt| pravṛttyuttarakālaṃ hi śiṣyaḥ pratipādyaḥ, pratipādakaścācāryaḥ, śāstraṃ vyākhyeyam, vyākhyātā ca sa ityādi sidhyati| na ca śāstrācāryādīnāṃ svarūpapratipādanamapyupayujyate, pramāṇāntarasiddhatvāt| tasmāt prayojanamabhidhayaṃ tayoḥ saṃbandho'bhidheyastaddvārā śāstrasya prayojanena saṃbandha ityetadarthatveme prathamasūtrasya nyāyyamityarthaḥ| nanu yasya mithyājñānaṃ saṃsāraṃ pratanoti tasyaiva tattvajñānaṃ niḥśreyasahetuḥ, ātmā ca tathā, tadanyeṣāṃ tu śāstrābhidheyānāmapi na niḥśreyasahetutvam| tathā ca na niḥśreyasasaṃbandhaḥ ityata āha--yatpadārtheti||