Pramāṇa · Search · About · API

Commentary on the Nyāyasūtra 11.p32

Nyāyabhāṣya (complete text) 11.p32

Language
Sanskrit

11.p32

nanu pramāṇādipadārthatattvajñānasya yadi niḥśreyasahetutā śāstrapravṛtteḥ pūrvameva pramāṇasiddhā niṣprayojanaṃ śāstre prayojanābhidhānam, mānāntarasiddhe upadeśānapekṣaṇāt| atheta eva tanniścayo dusttaramitaretarāśrayatvam| pravṛtto hi prayojanaṃ niścinuyāt| niścitaprayojanaśca pravarteta| na ca pravṛtteḥ prāgeva munivacanānniścinoti, prathamasūtra eva prayojanāniścayena pravṛttyanupapatteḥ| tatrāpi ca pravṛttyarthaṃ prayojanāntarābhidhāne'navasthā| tadaniśvaye'pyādyā pravṛttiścet, uttarottarapravṛttāvapi tathātvaprasaṅgaḥ| tasmāt prayojanādyabhidhānamanarthakamiti kecit| tadanupapannam| tridhā hi puṃsāṃ cittavṛttayaḥ, anubhava icchā prayatnaśceti| tatrānubhavo necchāmanuvidhatte, aniṣṭasyāpyupalabdheḥ| icchā tu puruṣārthe svarasotthitā, tatsādhane ca tathātvānumānotthāpyā| prayatnastu sādhanaviṣaya eva| tatra sādhanagocarāvicchaprayatnau| ādyā pravṛttirityucyate, na tvanubhavaḥ| phalagocarā vā icchā pravṛttiḥ, cena tayorapi prayojananiścayāpekṣā syāt| na