Commentary on the Nyāyasūtra 21.3.p43
Nyāyabhāṣya (complete text) 21.3.p43
- Language
- Sanskrit
21.3.p43
iha dvayī pratyakṣajātiravikalpikā savikalpikā ceti| tatrobhayyapi indriyārthasannikarṣotpannaṃ jñānamavyabhicārīti lakṣaṇena saṃgṛhītāpi svaśabdenopāttā, tatra vipratipatteḥ| tatrāvikalpikāyāḥ padam avyapadeśyamiti, savikalpikāyāśca vyavasāyātmakamiti| tatra vyapadeśo viśeṣaṇamupalakṣaṇaṃ vā nāmajātyādi, tat karma vyapadeśyaṃ viśeṣyamiti yāvat| tadyathā ḍittho'yaṃ gaurayaṃ śuklo'yaṃ kamaṇḍalumānayaṃ gacchatyayamiti sarvaṃ hi savikalpakaṃ viśeṣaṇaviśeṣyabhāvena vastuṣu pravartate| avidyamānaṃ vyapadeśyaṃ yasmistadavyapadeśyaṃ jātyādisvarūpāvagāhi, na tu jātyādīnāṃ mitho viśeṣaṇaviśeṣyabhāvāvagāhīti yāvat||