Pramāṇa · Search · About · API

Commentary on the Nyāyasūtra 21.3.p43

Nyāyabhāṣya (complete text) 21.3.p43

Language
Sanskrit

21.3.p43

iha dvayī pratyakṣajātiravikalpikā savikalpikā ceti| tatrobhayyapi indriyārthasannikarṣotpannaṃ jñānamavyabhicārīti lakṣaṇena saṃgṛhītāpi svaśabdenopāttā, tatra vipratipatteḥ| tatrāvikalpikāyāḥ padam avyapadeśyamiti, savikalpikāyāśca vyavasāyātmakamiti| tatra vyapadeśo viśeṣaṇamupalakṣaṇaṃ vā nāmajātyādi, tat karma vyapadeśyaṃ viśeṣyamiti yāvat| tadyathā ḍittho'yaṃ gaurayaṃ śuklo'yaṃ kamaṇḍalumānayaṃ gacchatyayamiti sarvaṃ hi savikalpakaṃ viśeṣaṇaviśeṣyabhāvena vastuṣu pravartate| avidyamānaṃ vyapadeśyaṃ yasmistadavyapadeśyaṃ jātyādisvarūpāvagāhi, na tu jātyādīnāṃ mitho viśeṣaṇaviśeṣyabhāvāvagāhīti yāvat||