Pramāṇa · Search · About · API

Commentary on the Nyāyasūtra 21.3.p6

Nyāyabhāṣya (complete text) 21.3.p6

Language
Sanskrit

21.3.p6

yasyendriyeṇa yādṛśaḥ sannikarṣaḥ tādṛśaṃ tatra darśayati--tatra cakṣuriti| śabdassya ākāśaguṇatvam| karṇaśaṣkulyavacchinnasya nabhobhāgasya śrotratvam| ādyasyaiva śabdasya saṃyogavibhāgayonijatvam| santānena śrotre samutpādaḥ samavāya ityādi dvitīye nipuṇataramupapādayiṣyate| avayavāvayavinau guṇaguṇinau kriyākriyāvantau jātijātimantau ca mithaḥ saṃbaddhāvanubhūtete| nānyathā tantuṣu paṭa iti ca, śuklaḥ paṭa iti ca, paṭaḥ spandate iti ca, paṭo dravyamiti ca buddhivyapadeśau syātām| śuklaḥ paṭa ityādi sāmānādhikaraṇyajñānaṃ na tu saṃbandhijñānamiti cet? kiṃ punaridaṃ sāmānādhikaraṇyam? tādātmyamiti cet--na, dvitīyabuddhivyapadeśayoḥ paunaruktyāt| apaunarūktyaṃ cābhimanyante pratipattāraḥ, yadanyataradupalabhyānyad bubhutsante| na caikaṃ vastu dvyātmakamiti yuktam| bhedādhiṣṭhānasya