Pramāṇa · Search · About · API

Commentary on the Nyāyasūtra 54.4

Text of the Tokyo Indology Student Team 54.4

Language
Sanskrit

54.4

% nava kambalā asyeti] p.393
kalpayitvā cāsambhavena pratiṣedhati eko 'sya kambalaḥ kuto nava kambalā iti/
tad idaṃ sāmānyaśabde vāci chalaṃ vākchalam iti/
asya pratyavasthānam --- sāmānyaśabdasyānekārthatve 'nyatarābhidhānakalpanāyāṃ viśeṣavacanam/ navakambala ity anekārthābhidhānam, navaḥ kambalo 'syeti nava kambalā asyeti; etasmin prayukte yeyaṃ kalpanā nava kambalā asyety etadbhavatābhihitaṃ tac ca na sambhavatīti, etasyām anyatarābhidhānakalpanāyāṃ viśeṣo vaktavyaḥ/ yasmād viśeṣo 'rthaviśeṣeṣu vijñāyate 'yam artho 'nenābhihita iti/ sa ca viśeṣo nāsti/ tasmān mithyābhiyogamātram etad iti/
prasiddhaś ca loke śabdārthasambandho 'bhidhānābhidheyaniyamaniyogaḥ/ asyābhidhānasyāyam artho 'bhidheya iti samānaḥ sāmānyaśabdasya, viśeṣo viśiṣṭaśabdasya/ prayuktapūrvāś ceme śabdā arthe prayujyante nāprayuktapūrvāḥ/ prayogaś cārthasampratyayārthaḥ/ arthapratyayāc ca vyavahāra iti/