Pramāṇa · Search · About · API

Nyayasutra 2.1

Nyāyasūtravṛtti 2.1

Language
Sanskrit

2.1

atra sūtrakṛtā saṃśayasyā'darśanātsaṃśayaparīkṣāyāṃ saṃśayo nāṅgamanavasthābhayādityāśayaṃ sūtrakṛtovarṇayanti tadasat na hyatra saṃśayarūpaṃ parīkṣyate| yenānavasthā syāt apitu lakṣaṇa sūtreoktaṃ saṃśayakāraṇaṃ tathāca saṃśayaḥ samānadharmadarśanādi janyo na veti saṃśayaḥ sambhavatyeva| parantu sūtrakṛto nirṇayamattvāt pūrvvapakṣanirāsamātrāsyāpekṣaṇāt saṃśayo na darśita evameva pramā ṇādiparīkṣāyāmapi tadevābhihitaṃ bhāṣye śāstrevādeca vimarṣa varjamiti tattvaṃ samānādidharmadarśanānna saṃśayaḥ pratyekaṃ vyabhicā rāt anyataratvenānugatīkṛtataddarśanādapi na saṃśayaḥ na hi sthāṇu dharmmasamānadharmmāyaṃ puruṣadharmasamānadharmmāyamiti vā jānan sthāṇurnaveti sandigdhe samānatvasya bhedagarbhatvādbhinnadharmatvena jñāte tadbhedgrahasyaiva sambhavāt yadvā samānānekadharmopapatte riti lakṣaṇasūtre upapattipadaṃ svarūpaparamiti bhrāntasyeyaṃ śaṅkā tathācāyamarthaḥ na saṃśayaḥ samānadharmāditaḥ svarūpasata iti śeṣaḥ yataḥ samānadharmāderadhyavasāyādanyataratvenānugatī kṛtataddhyavasāyādvā saṃśayaḥ anyathā saṃśayasya sārvvatrikatvā patteḥ|

Linked texts (1)