Pramāṇa · Search · About · API

Bhaktimartanda p37.1

Bhaktimārtaṇḍa p37.1

Language
Sanskrit

p37.1

atra prasaṅgādanye rasāḥ procyante | te ca śrībhāgavate, mallānāmaśanirnṛṇāṃ naravaraḥ strīṇāṃ smaro mūrttimān gopānāṃ svajano'satāṃ kṣitibhujāṃ śāstā svapitroḥ śiśuḥ mṛtyurbhojapatervirāḍaviduṣāṃ tattvaṃ paraṃ yogināṃ vṛṣṇīnāṃ paradevateti vidito raṅgaṃ gataḥ sāgraja iti śloke prasiddhāḥ| te ca, raudro'dbhutaśca śṛṅgāro hāsyaṃ vīro dayā tathā bhayānakaśca bībhatsaḥ śāntirbhaktirasastathetyācāryyoktestenaiva krameṇa procyante | tathāhi | mārakarūpe bhagavati krodhasthāyibhāvakaraudrarasānubhavitāro mallādayaḥ| tena raudraprakṛtayo'dhikāriṇaḥ| naravare adbhutatare vismayasthāyikādbhutarasānubhavitāro gopāḥ | te ca hāsyaprakṛtayo narāḥ | smararūpe bhagavati ratisthāyikaśṛṅgārarasānubhāvitryaḥ striyaḥ| tena śṛṅgārādiprakṛtayaḥ striyo'dhikāriṇaḥ | svajane bhagavati vilakṣaṇaveṣavati hāsyarasānubhavitāro gopāḥ|tena hāsyaprakṛtayo gopā adhikāriṇaḥ | yadukulottaṃse bhagavati utsāhasthāyikavīrarasānubhavitāraḥ kṣitibhujaḥ | tena sadvilakṣaṇā vīraprakṛtayaḥ kṣitibhujo'dhikāriṇaḥ | sadasatorbhaktibībhatsarasādhikārasya vakṣyamāṇatvāt|pravṛttipratirodhastu śāstṛtvajñānāt | rasastūtpadyata eva | pāmarakṛtarājavadhūrdarśanajanitaśṛṅgārarasavat | tena śāstṛtvabuddhāvapi adhamatvabuddhereva rasavighaṭakatvena svasmādutkṛṣṭe vīraraso yukta eva | tena dṛptā rājasāḥ kṣitibhujo'dhikāriṇa ityuktam | putratvādinā pratīyamāne bhavati karuṇarasānubhavitārau pitarau| yadyapi vātsalyarasa eva vācyastathāpi anucitadarśaneneṣṭaviśleṣasaṃbhāvanayā karuṇa eva rasaḥ | tena karuṇaprakṛtayo'dhikāriṇaḥ |