Pramāṇa · Search · About · API

Bhaktimartanda p56.1

Bhaktimārtaṇḍa p56.1

Language
Sanskrit

p56.1

nanu māstvevamupādhipakṣasiddhiḥ | prakārāntareṇaiva bhavitrī | tathāhi | mahimanirūpakā vedāntā brahmasvarūpasāpekṣatvāttadupajīvakā bahiraṅgāḥ | svarūpanirūpakāstu teṣāmupajīvyā antaraṅgāḥ | tathā pūrvatantre utpattiśiṣṭapadārtho yāgasvarūpaghaṭaka iti tadvodhakavākyamutpannaśiṣṭapadārthabodhakena na bādhyate | api tūtpattivākyenevetarad bādhyate | tathātrāpi svarūpaparairnirviśeṣavākyairdharmākārādinirūpakāṇi vādhiṣyante| tato vā mānāni aupādhike paryavasāsyanti | uttaratantre pūrvatantroktahetūnāmabhyāsādīnāmādareṇaiva sādhane'pyadoṣāditicet | ucyate | syādevaṃ yadi mahimanirūpakā dharmamātraṃ nirūpayeyurna svarūpam | na hyevam | kintu yathā asthūlādivākyāni dharmaniṣedhamukhena svarūpaṃ nirūpayanti, tathā viśvataścakṣurādīni vidhimukhena | atra ubhayeṣāṃ svarūpaparatvānna pūrvoktanyāsasañcāraḥ | kaścittu asthūlādivākye nañaḥ kriyānvayābhāvāt paryudāsa eveti | tena sahaśagrahaṇāt, samo maśakena samo nāgeneti śrutyantarācca atrāpi sarvākāranirūpaṇād vaiphalyavatī vṛtheyaṃ virodhābhāvacintetyāha || anyastu, nātra paryudāsaḥ śakyavacanaḥ | asaṅgamisyatrānanvayāt | acakṣuṣkamiti kapratyayavirodhāt | yathāsambhavamubhayasvīkāre prāyapāṭhavirodhācceti na paryudāsa ityāha | nedam | asaṅgamisyatra saṅgabhinnasya saṅgasadṛśasya pradeśadvayasvarūpasambandhasya sattvena tadrūpatābodhane'nvayasambhavāt svārthe kapratyayasyāpi sambhavān paryudāsābādhāt|