Shrutirahasya 3.1.7
Śrutirahasya 3.1.7
- Language
- Sanskrit
3.1.7
iti bhagavadguṇadarpaṇe madhurācāryekteriṣṭavastuviśleṣajanitaratyāliṅgito'parimito manovikāraḥ śoka
iti | rativiśiṣṭasthāyitayāca karuṇarasaḥ tadviśiṣṭatā prabhuṣu | yattu mṛta eva karuṇarasa iti
tadasādhu | vikṛtadugdhavattasyāprayojakatvāt | ata eva ‘bhavabhūteḥ saṃbandhādbhūdharabhūreva bhāratī bhāti
etatkṛtakāruṇye kimanpayā roditi grāvā’ iti govardhanoktiḥ saṃgacchate | tathā ca | ‘karuṇādāvapi rase jāyate yatparaṃ sukham | sucetasāmanubhavaḥ pramāṇaṃ tatra kevalam || sarvatra karuṇākhyasya
rasasyaivopanādanāt | bhavedrāmāyaṇādīnāmapyathā duḥkhahetutā || tathātve rāmapādāmbujapremakallolavāridhiḥ | prītyā rāmāyaṇādīnāṃ śṛṇuyāddhanumān kathamiti gauḍamatānuvartibhirbhaktirasāmṛtasindhāvuktam | naca rativiśiṣṭatayā vipralambha eveti vācyam | vipralambhe ubhayaniṣṭharatitvenātraṃ tu
svāśritārtidūrīkaraṇatvena raterekaniṣṭhatvānmahān bhedaḥ | ubhayaniṣṭhatve tu sahetukatve kāruṇyābhāvāt śṛṅgāre tu ekaniṣṭharatau rasābhāsa eva syādityalam | prakṛtamanusarāmaḥ | sarvataḥ śreṣṭhyamāha–tvamityādi | tvamannādibhyaḥ śreṣṭhosi kāraṇaṃ tvamevāsi | annādigrahaṇaṃ sarvasya jagata
upalakṣaṇārtham | ‘bhāratavyapadeśena hyāmnāyārthaśca darśita’ iti śrībhāgavatavākyāt bhāratasya vedārtharūpatvāttadatra mānam | tathā hi | khāṇḍavadāhaprasaṅge mandapālastutau sarvamukharūpatvaṃ sarvāntaryāmitvaṃ
pūrvamupapādya sṛṣṭikartṛtvaṃ svavyatirekeṇa jagato'bhāvatvamāha padyenekena | ‘tvayā sṛṣṭamidaṃ viśvaṃ
Linked texts (1)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit