Pramāṇa · Search · About · API

Shrutirahasya 4.1.30

Śrutirahasya 4.1.30

Language
Sanskrit

4.1.30

vyūhaparatvenāpi satvāditicenna | 'droṇo vasūnāṃ pravara' itivacanāt vasuṣu dīvyatīti
vasudevo nandastasyāpatyaṃ vāsudevo nandanandanaḥ| kiñca 'vāsudevārjunābhyāṃ' miti sūtre vāsudevagrahaṇājjñāpakātpuruṣottamavācakatvam | nanu kathaṃ jñāpakatvamucyate vasudevasyāpatyamityarthe
'ṛṣyandhake' ṇyaṇi vāsudevaśabdo niṣpannaḥ | tathā ca 'gotrakṣatriyākhyebhya' ityuttarasūtreṇa vuñevāstu kimanena bunā | nahyatra vṛddhau viśeṣaḥ prāgeva vṛddhatvāt | naca 'vṛddhinnimittasye'ti puṃvadbhāvaniṣedhe doṣaḥ syāditi vācyam | vundyapina kopadhāyā'iti niṣedhasyepyamāṇatvāt | na vā svare viśeṣaḥ | 'ñityādirnitya' miti tulyasvaratvāt | nāpi
'abhyarhitaṃ pūrva'miti jñāpanameva phalamiti vācyam | jñāpakārthatve hi pūrvanipātaprakaraṇe'bhyarhitamityeva kuryāditicedatra bhāṣyam | saṃjñaiṣā bhagavataḥ | tathāca 'ṛṣyandhake' lyaṇūmratyayasyāprāptiḥ | 'gotrakṣatriyākhyebhya'iti vuñpratyayopi na | vāsudeva iti bhagavataḥ puruṣottamasya saṃjñā | aya bhāvaḥ | 'sarvatrāsau samastaṃ ca vasatyatreti vai yataḥ | tato'sau vāsudeveti vidvadbhiḥ parigīyata' iti smṛteḥ paramātmaiha vāsudevaḥ | bhūteṣu vasatīti vāsuḥ
bhūtāni vāsayatīti vā vāsuḥ sacāsau devaśceti | sarvatrāsau vasati sarvamatra vasatīti vā
vyutpattyā vāsuḥ bāhulakatvādaṇ | vāsuścāsau devaśceti vigrahaḥ | tathāca nāyaṃ gotrākhyā
nāpi kṣatriyākhyeti yukta eva vunvidhiḥ | abhyarhitaṃ pūrvamiti tu prasaṅgājjñāpite tadapyanityam 'śvayuvamaghonāmattaddhita' ityādi liṅgādityavadheyam | punaḥ kathaṃbhūto vallabhaḥ