Pramāṇa · Search · About · API

Advaitamoda 2.9

Advaitāmoda 2.9

Language
Sanskrit

2.9

) iti
atra gandhaśabdena pṛthivyucyate | guṇānāṃ guṇyapekṣayā pṛthagupalambhābhāvena
guṇaguṇinorabhedasyaiva siddhānte'ṅgīkārāt | pratyagātmāvasāneṣu paramātmaparyanteṣu | prahāṇaṃ kāryākāratyāgaḥ | pṛthivījalateja ādirūpātkāryātpūrvasmātpūrvasmāduttarottaraṃ kāraṇatayā sthiteṣu paramātmaparyanteṣu padārtheṣu yathākramaṃ
kāryākāratyāgena sūkṣmatā vyāpitā ca vijñātavyā | na ca kāryāpekṣayā
sūkṣmaṃ cetkāraṇaṃ tarhi tasya nyūnaparimāṇatvātkathaṃ kāryavyāpakatvamiti vācyam
yataḥ kāryeṣu vidyamānamapi kāraṇasvarūpaṃ kāryākāratirohitatayā na svarūpeṇa
samyagavabhāsata ityevātra sūkṣmamucyate na
nyūnaparimāṇayogāt | tathā sakalavikārānugatasyaivopādānakāraṇatvātkāryāpekṣayādhikadeśavṛttitvena kāraṇasya kāryavyāpakatvam | tasmātpṛthivī svakāryāpekṣayā sūkṣmā vyāpikā ca siddhā | pṛthivyapekṣayā jalaṃ sūkṣmaṃ
vyāpakaṃ ca | śarīre svedasya parvataśilādiṣvantarbhūbhau prasravaṇasya copalambhāt
jalāsādhāraṇaguṇasya rasasya pṛthivyāṃ sarvatropalambhācca | pṛthivyāṃ tatra tatrāpratibandhena jalapraveśānubhavācca | jalāpekṣayāpi tejaḥ sūkṣmaṃ vyāpakaṃ ca | jalamadūrīkṛtyaiva ravikaraṇānāmagniparamāṇūnāṃ cāntaḥ praveśadarśanāt | jalavināśayasyāpyagneravayavānāmuṣṇajale praviṣṭhānāṃ jalenāvināśadarśanācca | tatra hi tepāmavayavānāmavināśe jalāpekṣayā sūkṣmatvaiva hetuḥ | tejopekṣayāpi vāyuḥ sūkṣmo vyāpakaśca
ravikiraṇeṣu yathāvasthiteṣu satsveva vāyusaṃcāradarśanāt | tadapekṣayāpyākāśaṃ
sūkṣmaṃ vyāpakaṃ ca | tathaivopalambhāt | yataḥ pāṣāṇasyāpi bhedo dṛśyate| avakāśaṃ
vinā ca bhedasyāsaṃbhava eva | evaṃ paramātmaparyanteṣu sūkṣmatvaṃ vyāpakatvaṃ ca
bodhyam
vyāpakatvādeva ca kāraṇaṃ kāryāpekṣayā sāmānyabhūtam | kāryagataviśeṣarahitamityarthaḥ | ghaṭaśarāvādikāryagatānāṃ ghaṭatvaśarāvatvādiviśeṣāṇāṃ kāraṇāvasthāyāṃ mṛdyadarśanāt | ata eva sarvakāryāṇāṃ mūlakāraṇaṃ brahma sarvaviśeṣarahitam | yadi tatra ko'pi viśeṣaḥ syāttarhi
tādṛśaviśeṣarahitaṃ brahmaṇo'pi mūlakāraṇamanyatkiṃcitsyāt | tasyāpi saviśeṣatve tādṛśaviśeṣarahitaṃ tanmūlabhūtaṃ punaranyatsyādityanavasthāprasaṅgaḥ | tannirāsāya mūlakāraṇaṃ
sarvaviśeṣarahitamityavaśyaṃ vācyam | tadeva ca no brahma
viśeṣarahitatvādeva ca na tatra yasmātkasmādapi sajātīyādvijātīyātsvagatācca bhedaḥ saṃbhavati | saviśeṣasyaiva bhedādhikaraṇatvāt | tena brahmasajātīyaścetano brahmavijātīyo'cetano brahmagato dharmo vā na kaścidanyo'stīti sarvathā śuddhamadvitīyaṃ bhedatrayaśūnyaṃ nirviśeṣaṃ
brahma sidhyati
tadeva niṣkalaṃ brahma nirvikalpaṃ nirañjanam
nirvikalpamanantaṃ ca hetudṛṣṭāntavarjitam || ( bra0 bi0 8