Pramāṇa · Search · About · API

Advaitamoda 7.10.4

Advaitāmoda 7.10.4

Language
Sanskrit

7.10.4

tacca jñānaṃ nityameva | jñānamutpannaṃ jñānaṃ naṣṭamityādivyavahārastu jñānasya saṃkocavikāsāvasthāmādāyopapādanīyaḥ | ghaṭādiviṣayapratyakṣakāle jīvātmaniṣṭhametajjñānamindriyadvārā bahirniḥsṛtya ghaṭādiviṣayeṇa saṃnikṛṣyate | ātmaguṇabhūtasyāpyasya jñānasya dravyarūpatvāṅgīkāreṇa svāśrayādanyatra gamanaṃ bahirniḥsaraṇādikriyāvattvaṃ ca na virudhyate | taduktaṃ yāmunācāryaiḥāśrayādanyato vṛtterāśrayeṇa samanvayāt
dravyatvaṃ ca guṇatvaṃ ca jñānasyaivodyate || iti
prakṛtistu sattvarajastamorūpaguṇatrayavatī nityā caturviṃśatitattvātmikā
iyameva vicitrasṛṣṭikāratvānmāyāśabdena vyapadiśyate | tathā jñānavirodhitvādaprakṛtiḥ
vidyāśabdena nityatvāccākṣaraśabdena vyapadiśyate
iyameva sarvajagato mūlaprakṛtiḥ | caturviṃśatitattvāni tu prakṛtimahadahaṃkāramanaḥpañcajñānendriyapañcakarmendriyapañcatanmātrapañcabhūtāni | triguṇātmikāyāṃ prakṛtau bhagavatsaṃkalpādhīnaguṇavaiṣamyātatkāryonmukhāvasthāyuktaśabdenocyate | tasmādavyaktānmahatattvamutpadyate | buddhisāmānyasya mahattattvamiti pāribhāṣikī saṃjñā | tacca sāttvikaṃ rājasaṃ
tāmasaṃ ceti trividham | mahattattvādahaṃkāra utpadyate | ayameva dehātmābhimānādijanakaḥ | ayamapi sāttvikarājasatāmasabhedena trividhaḥ | rājasāhaṃkārasahakṛtātsāttvikāhaṃkārājjñānendriyapañcakaṃ karmendriyapañcakaṃ cetyekādaśendriyāṇi jāyante| manaḥśrotracakṣurghāṇarasanātvagbhedena jñānendriyaṃ ṣaḍvidham | eṣu ṣaṭsrvantarindriyaṃ manaḥ
śrotrādīni pañca bāhyendriyāṇi | tatra manaḥ saṃkalpasmṛtyādau kāraṇaṃ bhavati