Aphorisms on Brahman 7.18

7.18

asatkāryavādau vaiśeṣiko nirākṛtastatsāddaśyāttadantaraṃ bauddhasiddhānto nirasyate | sa ca tredhā bhidyate | bāhyārthāstitvavādinaḥ kecitkecidvijñānamātrāstitvavādinaḥ śūnyavādinaścānye | grāhyagrāhakākāravimuktā saṃvitsantatirnirvātasthapradīpavadāsaṃsakārakṣayāt kṣaṇaparamparayāvatiṣṭhate saṃskārakṣaye sā pradīpavadeva nirvāṇamṛcchati | seyamabhāvaprāptirapavarga iti manyante | apare tu saṃntatyavicchedamicchanti | ye tatra bāhyārthāstitvavādinaḥ sautrāntikāsteṣāmabhimatāḥ pañcaskandhā rūpavijñānavedanāsaṃjñāsaṃskārākhyāḥ | tatra rūpaskandho nāma pṛthivyādīni catvāri bhautikāśca śarīrendriyaviṣayāḥ | vijñānaskandho nāmābhyantaro 'haṃpratyayasamārūḍho ghaṭajñānaṃ paṭajñānamityevamavicchedena barttamāno 'yameva vijñānasantānaḥ karttā bhoktā cātmā nānyeāstīti | vedanāskandhaśca sukhavedanā duḥkhavedanā ca | saṃjñānāmopalakṣaṇapratyayo yathā svastimatī gauriti svastimattayā gaurupalakṣyate dhvajena gṛhaṃ daṇḍena puruṣa iti | saṃskāraskandho nāma rāgadveṣamohamātsaryyabhayaśśokaviṣādādayaścaitasikā dharmāste cāmī caturvidhāḥ skandhāścittakā ucyante | tatra rūparasagandhasparśāścaturvidhāḥ pārthivāḥ paramāṇavaḥ pṛthivīrūpeṇa saṃhatāḥ pṛthivīvyavahārāyāvatiṣṭhante | rūparasasparśā āpyāḥ paramāṇavaḥ salilātmanā saṃhanyante | tathā rūpasparśo tejorūpeṇa saṃhatau | tathā sparśaparamāṇavo vāyurityevamete caturvidhāḥ kṣaṇikāḥ paramāṇavo bhūtabhautikasaṃhatihetutvaṃ pratipadyante | kṣaṇikatvaṃ tu buddhavacanāt, kṣaṇikāḥ sarve saṃskā‌rāḥ saṃsthityanta iti | saṃskā‌rā utpattimanta ityarthaḥ | sarve vastujātamutpattivirodhātmakamityuktaṃ bhavati | yaditeā 'nyattat sarvamavastukālākāśātmādi cittaścaittikāścāntaro bāhyo bhūtabhautikaḥ saṅghātaḥ | tāveto bhūtabhautikasamudāyaḥ lokayātrāmrāvahataḥ | siddhe ca lokavyavahāre nityenātmanā nāsti prayojanamiti manyante | tatredamattaramucyate | ubhayahetuke 'pi samudāye 'bhyupagamyamāne tadaprāptiḥ samudāyāsambhavaḥ | na tāvatsvataḥ samudāyāpattiracetanatvāt kṣaṇikatvāccānityasya bhoktuḥ praśāsiturviśverasya saṃharturanabhyupagantuḥ sthūlā pṛthivī sambhavetparamāṇavaścātīndriyā na tairyyavasaro 'sti yena ca sthūlena vyavahāraḥ sa nāstīti lupyate lokayātrā |