Pramāṇa · Search · About · API

Bhamati 1.814.3.3

Bhāmatī with the sūtras (Sansknet input) 1.814.3.3

Language
Sanskrit

1.814.3.3

naca bahūnāṃ cetanānāmanyonyābhiprāyānuvidhānasaṃbhava iti ekapāśanibaddhā iva bahavo vihaṅgamāḥ viruddhādikriyābhimukhāḥ samarthā api na hastamātramapi deśamatipatitumutsahante /
evaṃ śarīramapi na kiñcitkartumutsahate /
api ca nānvayamātrāttaddharmadharmibhāvaḥ /
śakyo viniścetuṃ, mā bhūdākāśasya sarvo dharmaḥ sarveṣvanvayāt /
api tvanvayavyatirekābhyām /
saṃdigdhaścātra vyatirekaḥ /
tathāca sādhakatvamanvayamātrasyetyāha-
apica sati hi tāvaditi /
dūṣaṇāntaraṃ vivakṣurākṣipati-
kimātmakaṃ ceti /
sa evaikagranthenāḥ-
nahīti /
nāstika āha-
yadanubhavanamiti /
yathā hi bhūtapariṇāmabhedo rūpādirna tu bhūtacatuṣṭayādarthāntaramevaṃ bhūtapariṇāmabheda eva caitanyaṃ na tu bhūtebhyor'thāntaraṃ, yena 'pṛthivyāpastejo vāyuriti tattvāni'iti pratijñāvyāghātaḥ syādityarthaḥ /
etaduktaṃ bhavati-caturṇāmeva bhūtānāṃ samastaṃ jagatpariṇāmo na tvasti tattvāntaraṃ yasya pariṇāmo rūpādayo 'nyadvā pariṇāmāntaramiti /
atroktābhistāvadupapattibhirdehadharmatvaṃ nirastaṃ tathāpyupapattyantarābhidhitsayāha-
cettarhīti /
bhūtadharmā rūpādayo jaḍatvādviṣayā eva dṛṣṭā na tu viṣayiṇaḥ /
naca keṣāñcidviṣayāṇāmapi viṣayitvaṃ bhaviṣyatīti vācyam /
svātmani vṛttivirodhāt /
na copalabdhāveva prasaṅgastasyā ajaḍāyāḥ svayaṃprakāśatvābhyupagamāt /
kṛtopapādanaṃ caitatpurastāt /
upalabdhivaditi sūtrāvayavaṃ yojayati-
yathaivāsyā iti /
upalabdhigrāhiṇa eva pramāṇāccharīvyatireko 'pyavagamyate /
tasyāstataḥ svayaṃprakāśapratyayena bhūtadharmebhyo jaḍebhyo vailakṣaṇyena vyatirekaniścayāt /

Linked texts (1)