Aphorisms on Brahman 24.52

24.52

mahadādyāstadvikṛtayo'nyeṣāṃ ca prakṛtayassapta mahānahaṅkāraḥ śabda##-
vaikārikastaijaso bhūtādiśca kramātsātviko rājasastāmasaśca | tatra
vaikārikāssāttvika-indriyādi bhūtādistāmaso mahābhūtahetubhūtatanmātrahetuḥ |
taijaso rājasastūbhayoranugrāhakaḥ | ākāśādīni pañcamahābhūtāni śrotrādīni
pañcajñānendriyāṇi vāgādīni pañcakarmendriyāṇi mana iti kevalavikārāḥ ṣoḍaśa |
puruṣastu niṣparimāṇatvena na kasyacitprakṛtiḥ na kasyacidvikṛtiścaḥ ata eva
nirdharmakaścaitanyamātravapurnityo niṣkriyassarvagataḥ pratiśarīraṃ bhinnaśca |
nirvikāratvānniṣkriyatvācca tasya kartutvaṃ bhoktṛtvaṃ ca na sambhavati | evaṃbhūte'pi
tatve mūḍhāḥ prakṛti-paruṣasannidhimātreṇa puruṣasya caitanyaṃ
prakṛtāvadhyasya prakṛteśca kartṛtvaṃ sphaṭikamaṇāviva jākusumasvāruṇimānaṃ
puruṣe adhyasya ahaṃ kartā bhoktā iti manyante | evamajñānādbhogaḥ
tattvajñānādapavargaḥ tadetatpratyakṣānumānāgamaiḥ sādhayanti | tatra
pratyakṣasiddheṣu padārtheṣu na tava vivādapadamasti | āgamo'pi
kapilādisarvajñajñānamūlamiti pratipādanātprāmāṇyam |