Pramāṇa · Search · About · API

Nayamayukhamalika 2.2.16.p3.3

Nayamayūkhamālikā 2.2.16.p3.3

Language
Sanskrit

2.2.16.p3.3

kiṃca yadi jaganmūlakāraṇaṃ rūpādimatsyāt tadā tatra nityatvaniravayavatvayorviparyayassyāt| rūpādimatāmanityatvasāvayavatvadarśanāditi tarkānugṛhītena tryaṇukamūlakāraṇaṃ rūpādirahitaṃ nityatvānniravayavatvādityanumānena parāhatatvādapi na rūpādivatparamāṇurūpakāraṇasiddhiḥ| vipakṣe bādhakābhāvāt vyāptyasidhyā praśithilamūlastarkaiti cet tryaṇukaṃ samavāyikāraṇārabhyaṃ mahadārambhakatvāditi dvyaṇukaparamāṇusādhakānumānayoḥ ko vipakṣabādhako dṛṣṭaḥ| yena madanumānasya daurbalyaṃ tvadanumānayoḥ prābalyañca syāt| nanu tryaṇukasādhakānumāne'sti vipakṣabādhakatarkaḥ| tathā hi mahattvaparimāṇasya janyatve mahattvāvāntarajātirūpāpakarṣamātraṃ prayojakam| natūtkarṣāpakarṣarūpatadavāntarajātidvayaṃ, gauravāt| tathā ca tryaṇukamahattvasya apakṛṣṭamahattvarūpatayā janyatvena kāraṇāpekṣāyāṃ mahattve svāśrayasamavāyikāraṇagatasaṃkhyāparimāṇasaṃyogaviśeṣāṇāmeva kāraṇatvāt tryaṇukasya samavāyikāraṇatvamavaśyamabhyupeyamiti, evaṃ tarhyaktarītyaiva tarkamūlavyāptāvapyasti vipakṣabādhakatarkaḥ| rūpādīnāṃ janyatve rūpatvādikaṃ prayojakaṃ anugatatvāllaghutvācca| na tu kāryagatarūpatvādikam| pārthivaparamāṇurūpādyananugatatvāt gurutvācca| tathā ca paramāṇuṣu rūpāṅgīkāre agnisaṃyogājanyā rūpādayaḥ svāśrayakāraṇagatarūpādijanyā iti tvadrītyaiva jalaparamāṇugatarūpādīnāṃ pārthivaparamāṇuśyāmatvasya cotpattāvapekṣitānāṃ rūpādīnāmāśrayatvena paramāṇūnāmavayavāssidhyanto na nivārayituṃ śakyāḥ|