Nayamayukhamalika 2.2.34.p2
Nayamayūkhamālikā 2.2.34.p2
- Language
- Sanskrit
2.2.34.p2
sadasadidamiti tṛtīyabhaṃgaḥ yugapatsatvāsatvavivakṣayā'nirvacanīyamiti cutarthabhaṃgaḥ| na hi yugapadekasya satvamasatvaṃ ca nirvaktuṃśakyaṃ| yagapatsatvāsatvayoranirvacanīyatvena saha satvasyāsatvasya kramikobhayasya ca melane'vaśiṣṭaṃ bhaṃgatrayamiti| tadāhānantavīryaḥ- ’tadvidhānāvivakṣāyāṃ syādastīti gatirbhavet| syānnāstīti prayogassyāt tanniṣedhe vivakṣite|| krameṇobhayavāṃchāyāṃ prayogassamudāyabhāk| yugapattadvivakṣāyāṃ syādavācyamaśaktitaḥ| ādyāvācyavivakṣāyāṃ paṃcamo bhaṃgaṃ iṣyate| antyāvācyavivakṣāyāṃ ṣaṣṭhabhaṃgassamudbhavī|| samuccayena yuktaśca saptamo bhaṃga ucyata’ iti| tasmādavirodhena saptabhaṃgīnaya upapadyata iti cet, yadyevaṃ pāribhāṣikoyaṃ saptabhaṃgīnayaḥ tadāsvīkriyata eva| ghaṭādissvadeśe'sti anyadeśe nāsti, svakāle'sti-anyakagāle nāsti, svātmanāsti-anyātmanā nāstīti deśakālapratiyogibhedena satvāsatvasamāveśe laukikaparīkṣakāṇāṃ vipratipattyabhāvāt| na caitāvatā jainābhimatavastvanaikāṃtyasiddhiḥ| svakāle sadeva anyakāle asadevetyādiniyamakṣatyabhāvāt| nanu sarvadharmānaikāṃtyavādināmekatvamapi na vyavasthitaṃ| ataḥ ’syādaneka’mityaneka tvaparyāyamādāya satvāsatvādisamāveśa upapadyata iti cenna| prathamāpekṣitasyaikatvānekatvasamāveśasyāpyavirodhenopapādayitumaśakyatvāt| saṃkhyaikāṃtyānaṅgīkāre jīṃvadharmādharmādīni ṣaḍdravyāṇīti svasiddhāntasthityupanyāsāyogācca| kiṃ bahunā| sarvānaikāntyavādināṃ ’ayamasyāḥ putraḥ, ayamasyāḥ patiḥ, ayamasyāḥ pite’tyādivyavasthāyā apyasidhyā tasyāṃ putrādīnāṃ mātṛtvādyucitavyavahārā api na vyavatiṣṭheran| tasmāt sarvabahiṣkāryo'yamanakāntavādaḥ| kiṃ cātmā dehaparimāṇa iti jainairiṣyate| tadapyayuktam| mātaṅgaśarīraṃ vyāpya sthitasyātmano maśakaśarīrapraveśe vaikalyaprasaṅgāt| bhaśakaśarīrānmātaṃgaśarīraṃ praviśatastadvyāpanasamarthapariṇāmābhāvena tatra tasya sarvāṃgīṇasukhānubhavābhāvaprasaṃgācca| nanu saṃkocavikāsavānātmā tattaccharīrānusāreṇa saṃkocarūpaṃ vikāsarūpaṃ vā paryāyamavasthāṃtaramāpadyata ityabhyupeyate| ato na doṣa iti cenna| tathāsatyātmano vikāra tatprayuktānityatvādiprasaṃgāt| tasmānmokṣadaśāyāmātmano yadaṃtyaṃ parimāṇaṃ tasya tathaivāvasthānaṃ jainairapi vaktavyam| tadanantaraṃ dehāntarābhāvena taducitaparimāṇāprasakteḥ| ato mokṣadaśāvasthitātmasvarūpavat tatparimāṇasyāpi nityatvāviśeṣāt tadevātmanassvābhāvikaṃ parimāmamityaṃgīkartuṃ yuktaṃ| na tu saṃkocavikāsavattvam||
Linked texts (2)
- Sarvadarśanasaṅgraha — Mādhava, Sanskrit
- Śrībhāṣya (complete text) — Sanskrit