Virodhanirodha 3.p41
Virodhanirodha 3.p41
- Language
- Sanskrit
3.p41
yattvatra kaiściduktaṃ 'tattvamasi' ityatra tadātmaparasve lakṣaṇāprasaṃ gaḥ tvapadasya brahmaparyantatve javiyasya brahmaśarīratvāt śarīravācināṃ śabdānāṃ śarīriṇi mukhyatvāt alakṣaṇikatve'pi uttamapuruṣānupapattiḥ | uddeśyānu sāritvātpuruṣavacanayoriti — tatredaṃ vaktavyam | sāmānādhikaraṇyanirdeśe hi tādātmya saṃsargaḥ | ato na tatpadasya lakṣaṇā | tacca sāmānādhikara svanipratiyogitvābhayasambandhena bhedām̐viśiṣṭa yat tadanyatvarūpam | tacca dvayoḥ padmayorekavyaktiviṣayatāṃ gamayati | tacceha tvapadsya paramātmaparyantatava evopapannam | tathā ca tatpadārthasya tvapadārthe tādātmyasambandhenānvayānnirvyūḍham 'aitadātmyamida sarvamaṃ' ityupakramāt idaṃpadārthoddeśakūmiti tathāvidhatva padārthoddeśakamiha tatpadamiti madhyamapuruṣāvirodhaśca | etadabhipretyaivokta śrībhāṣye— 'tattvamasi' ityatra uddeśya vidheyabhāva. karthāmiti cet nātra kiṃciduddiśya kimapi vidhīyate 'aitadātmya' mityanenaiva prāptatvāt' iti śrutaprakāśikā ca—'tattvapadyorāpa prayuktatvāt uddeśyavidheyopoderyāvi bhāgābhāvācca prathamamadhyamapuruṣayoraviśeṣeṇa prasaktau nigamanavākyasya prāpakavākyānurodhitvasya nyāyyatvāt | tatra ca ida sarvamiti nirdiṣṭam | jagadantargatāṃcadācidviśeṣaviśiṣṭaparamātmavācinaḥ tvapadsya prāpakavākyasthodṛśyavācigdavācyaikaviṣayatvāttadanurodhena madhyamapuruṣanirdeśa iti