Yogasutra 6.17
Yogasūtravṛtti (Bṛhatī and Laghvī) 6.17
- Language
- Sanskrit
6.17
cittasya kālabhedena jñātamajñātaṃ ca vastu arthajñāne arthākāratārūpoparagāsāpekṣatvāt evaṃ ca jñātājñātaviṣayatvāccittaṃ pariṇāmi na cārthakāratātiriktaṃ buddherjñānaṃ kiṃ yacca tasyāpekṣocyata iti vācyaṃ bhūtaprakāśadyatsuṣuptyādivyāvṛttasya satvagataprakāśasya sattvena tasyaivā kārāvacchinnasya buddhidharmajñānatvāt | tathā hi | ayaskāntamaṇivat kriyā eva viṣayāḥ ayovat kriyāśīlaṃ cittaṃ svamahimnā''kṛṣya svasminsambadhyasvākāreṇa tatpariṇāmenoparañjayanti ataḥ yena viṣayeṇoparaktaṃ yaccittaṃ sa tasya viṣayo jñātaḥ ato jñātājñātavastukatvānupapatyā cittasyoparāgākhyapariṇāmavattvaṃ siddhaṃ puruṣādvaidharmyaṃ ete nārthasya svatantratve jaḍatvānna kadācitprakāśaḥ syāt | na cendriyādyādheyo jaḍasvabhāvasyārthasya dharmagrāhakadyādiḥ prakāśaḥ tattvenīlatvādivatsarvapuruṣasādhāraṇatvāpattau ekasya śāstrārthajñatve sarveṣāṃ vidvattvāpatteḥ atītānāgatayorvarttamānadharmavattvāsambhavācceti nirastam arthoparaktacittapratibimbena citerarthānubhavāt yadyapi jaḍatvāccittasya na jñānaṃ cetanyasyaiva jñānatvāt | tacca pauruṣeyameva sattvasya prakāśyarūpatā tu puruṣapratibimbagrahaṇakṣamanermalyameva tathā pi taptaprāyaḥ piṇḍavadvyavahārato
buddhisattvaprakāśopi jñānaśabdenoktaḥ ghaṭādayastu puruṣasya na sākṣādviṣayāḥ kiṃ tu cittameva tadviṣayo'tona puruṣasya jñātājñātaviṣayatvamityāha-
Linked texts (1)
- Yogasūtra — Patañjali (author of the Yogasūtra), Sanskrit