Pramāṇa · Search · About · API

Yogasutra 6.17

Yogasūtravṛtti (Bṛhatī and Laghvī) 6.17

Language
Sanskrit

6.17

cittasya kālabhedena jñātamajñātaṃ ca vastu arthajñāne arthākāratārūpoparagāsāpekṣatvāt evaṃ ca jñātājñātaviṣayatvāccittaṃ pariṇāmi na cārthakāratātiriktaṃ buddherjñānaṃ kiṃ yacca tasyāpekṣocyata iti vācyaṃ bhūtaprakāśadyatsuṣuptyādivyāvṛttasya satvagataprakāśasya sattvena tasyaivā kārāvacchinnasya buddhidharmajñānatvāt | tathā hi | ayaskāntamaṇivat kriyā eva viṣayāḥ ayovat kriyāśīlaṃ cittaṃ svamahimnā''kṛṣya svasminsambadhyasvākāreṇa tatpariṇāmenoparañjayanti ataḥ yena viṣayeṇoparaktaṃ yaccittaṃ sa tasya viṣayo jñātaḥ ato jñātājñātavastukatvānupapatyā cittasyoparāgākhyapariṇāmavattvaṃ siddhaṃ puruṣādvaidharmyaṃ ete nārthasya svatantratve jaḍatvānna kadācitprakāśaḥ syāt | na cendriyādyādheyo jaḍasvabhāvasyārthasya dharmagrāhakadyādiḥ prakāśaḥ tattvenīlatvādivatsarvapuruṣasādhāraṇatvāpattau ekasya śāstrārthajñatve sarveṣāṃ vidvattvāpatteḥ atītānāgatayorvarttamānadharmavattvāsambhavācceti nirastam arthoparaktacittapratibimbena citerarthānubhavāt yadyapi jaḍatvāccittasya na jñānaṃ cetanyasyaiva jñānatvāt | tacca pauruṣeyameva sattvasya prakāśyarūpatā tu puruṣapratibimbagrahaṇakṣamanermalyameva tathā pi taptaprāyaḥ piṇḍavadvyavahārato
buddhisattvaprakāśopi jñānaśabdenoktaḥ ghaṭādayastu puruṣasya na sākṣādviṣayāḥ kiṃ tu cittameva tadviṣayo'tona puruṣasya jñātājñātaviṣayatvamityāha-

Linked texts (1)