Utpadasiddhi 11.1.19
Utpādasiddhi 11.1.19
- Language
- Sanskrit
11.1.19
svapakṣadoṣābhyupagamena parapakṣadoṣaprasaṅgo matānujñā, nidarśanaṃ-nityaḥ śabdo'kāraṇatvādākāśavadityukte mīmāṃsakena naiyāyikaḥ prāhaprāgabhāvenānaikāntiko hetuḥ, so'pyakāraṇavān na ca nitya ityukte naiyāyikena punarmāmāṃsakaḥ āha-yadyevamanaikāntikatvamevaṃ tarhi bhavanmate'pi digādinityatvasiddhaye prayuktasya (akāraṇahetoḥ) prāgabhāvenānaikāntikatvamiti, tadevaṃ svapakṣe doṣamabhyupagamya parapakṣe sāmyamāpādayato matānujñā nāma nigrahasthānaṃ, yadā punaḥ svapakṣe doṣaṃ parihṛtya parapakṣe'pi sāmyamāpādayati, 'yaścobhayoḥ samo doṣaḥ, parihāro'pi tatsamaḥ,' tadā na kaściddoṣaḥ, nigrahaprāptasyāniyahaḥ paryanuyojyopekṣaṇaṃ, etat kasya parājaya iti parṣatpatinoktayā parṣadā vaktavyaṃ, nahi nigrahaprāptaḥ svayameva svakaupīna vṛṇuyāditi vādiprativādinormadhye na kasyacijayaḥ parājayo vā, dvayorapyasiddhāditvāt, yadi punaḥ kamapi doṣamudbhāvayati tadā'paradoṣānudbhāvane'pi jetaivāsau, na tu nigrahārhaḥ, nahi santītikṛtvā sarve doṣā vācyāḥ, avacane vā nigrahaḥ, ekenāpi doṣeṇa tatsādhanavidhānāt, sakalasambhāvidopodbhāvananiyamapūrvakavāde tu anyānudbhāvane'pi yuktaṃ paryanuyojyopekṣaṇaṃ nāma nigrahasthānamiti, anigrahasthāne nigrahasthānābhiyogānniranuyojyānuyogaḥ adoṣe doṣodbhāvanamitiyāvat, udāharaṇaṃ-yathā sāvayavatvena kāryatve sādhye pṛthivyādeḥ paro brūyād-aprayojako'yaṃ hetvābhāsaḥ, tasyedaṃ mithyā'bhiyogalakṣaṇaṃ
Linked texts (3)
- Tattvasaṅgraha (ed. Krishnamacharya) — Sanskrit
- Ratnakīrtinibandhāvalī — Ratnakīrti, Sanskrit
- Nyāyasāra — Bhāsarvajña, Sanskrit