Pramāṇa · Search · About · API

Utpadasiddhi 11.1.2

Utpādasiddhi 11.1.2

Language
Sanskrit

11.1.2

tadyathā-pratyakṣānumānopamānaśabdāḥ pramāṇāni, tatra pratyakṣam-indriyasannikarṣotpannaṃ jñānamavyapadeśyamavyabhicāri vyavasāyātmakaṃ pratyakṣaṃ, tatpūrvakaṃ trividhamanumānaṃ-pūrvavat śeṣavat sāmānyato dṛṣṭaṃ ceti, tatra pūrvavatkāraṇātkāryānumānaṃ, yathā-meghotneterbhaviṣyati vṛṣṭiḥ, śeṣavat kāryātkāraṇānumānaṃ, yathā-viśiṣṭānadīpūradarśanādupari vṛṣṭo deva iti, sāmānyato dṛṣṭaṃ nāma yathā devadattādau gatipūrvikāṃ deśāntaraprāptimupalabhya dinakare'pi sā gatipūrvikā samadhigamyate, prasiddhasādharmyātsādhyasādhanamupamānaṃ, yathā gaustathā gavaya iti, āptopadeśaḥ śabdaḥ, āgama ityarthaḥ, tadevamidaṃ caturvidhaṃ pramāṇamabhihitaṃ, tathā śarīrendriyārthabuddhimanaḥpravṛttidoṣapretyabhāvaphaladuḥkhāpavargāstu prameyaṃ, kiṃ syādityanavadhāraṇātmakaḥ pratyayaḥ saṃśayaḥ, kimayaṃ sthāṇuḥ syāduta puruṣaḥ ? iti, yena prayuktaḥ pravartate tatprayojanam, avipratipattiviṣayāpanno'rtho dṛṣṭāntaḥ, siddhāntaścaturvidhastadyathā-sarvatantrasiddhāntaḥ pratitantrasiddhāntaḥ abhyupagamasiddhāntaḥ adhikaraṇasiddhāntaśceti, sarvatantrāviruddhaḥ sarvatantrasiddhānto yathā pramāṇaṃ cākṣuṣamiti, samānatantrasiddhaḥ paratantrāsiddhaḥ pratitantrasiddhānto yathā paramāṇavo, yathā padārthāḥ, samānatantre kāṇāde siddho'yamarthaḥ, paratantre ca sāṅkhyādiśāstre na siddhaḥ, aparīkṣito'pi kaścidartho buddhayatiśayacikhyāpayiṣayā prauḍhavādibhistathetyabhyupagamyamāno'bhyupagamasiddhāntaḥ, yathā'stu dravyaṃ śabdastathā'pyanitya

Linked texts (5)