Utpadasiddhi 11.1.24
Utpādasiddhi 11.1.24
- Language
- Sanskrit
11.1.24
atha dhūmasāmānyādagnisāmānyasiddhernāyaṃ doṣaḥ, yato liṅgaliṅginoḥ pratibandhaḥ sāmānyāśrayī, tarhi kathamatrāpi viruddhatā ?, pratyakṣamātrayogyatāyā eva sādhayitumabhipretatvāt, pratyakṣatvaṃ ca nendriyajatvena vyāptaṃ, nanvakṣam-indriyaṃ, tataśca prati gatamakṣamivi cakṣurādīndriyaprabhavajñānasyaiva pratyakṣatvaṃ yuktaṃ, naitadasti, yataḥ pratyakṣasyākṣāśritatvaṃ vyutpattereva kāraṇaṃ, pravṛttinimittaṃ tu vastusākṣātkriyā, taduktam-“akṣāśritatvamadhyakṣe, vyutpattereva kāraṇam| nimittaṃ tu punastasya, vastusākṣātkriyā matā ||1||” tathā hi kāmādibhāvanājātaṃ saṃvedanaṃ yadā viśadasvabhāvamanubhūyate ghaṭādijñānaṃ vā svasaṃvidrūpaṃ cakāsti tadendriyasamutthatvaṃ pratyakṣe kvopayogi?, jñānasvasaṃvedyatā nanu na jñānamātmaprakāśakaṃ svātmani kriyāvirodhāt, tathā coktam-“yadarthavedanaṃ jñānamātmano'pi prakalpyate| suśikṣito vaṭuḥ skandhaṃ, svamārohenna dāsravat ||1||” tathā vedyate aneneti vedanaṃ vedyate taditi vedyamiti viruddhayoḥ karaṇakarmaṇoḥ kathamekatvaṃ ?, nanu kathamātmānamātmā ātmanaiva vettīti vyavahāraḥ ?, na ca vyavahāra evāyaṃ, tattvatastu na kenāpi pramāṇenātmasvarūpaṃ na parijñāyate, kenāpi
Linked texts (2)
- Tattvasaṅgraha (ed. Krishnamacharya) — Sanskrit
- Ratnakīrtinibandhāvalī — Ratnakīrti, Sanskrit