Pramāṇa · Search · About · API

Utpadasiddhi 11.1.8

Utpādasiddhi 11.1.8

Language
Sanskrit

11.1.8

atrāpyavinābhāvasya viśeṣasya sadbhāvādaviśeṣādityasiddhaṃ, kṛtakasya hyanityatvasiddhāvavinābhāvo'pi, natu sāvayavatvasiddhau, vyabhicārāt, tathā ca karmāpi kṛtakaṃ na sāvayavamiti vyabhicāraḥ, na cātrāpi prāktanasya hetoḥ kiñcid dūṣaṇamasti, sādhyadṛṣṭāntayordharmavikalpanāddṛṣṭāntadharmābhāvasya dārṣṭāntike saṃyojanamapakarṣasamā jātiḥ, udāharaṇaṃ ca-aśrāvaṇo ghaṭo dṛṣṭaḥ śabdo'pi kṛtakatvādaśrāvaṇaḥ prāpnoti, atha kṛtakatve'pyaśrāvaṇaḥ śabdo neṣyate anityo'pi tarhi neṣṭavyo, viśeṣābhāvāt, atrāpi pūrvoktanyāyādevāviśeṣāsiddhiḥ, sādhyavad dṛṣṭāntasyāpi hetupratipādyatvena pratyavasthānaṃ varṇyasamā jātiḥ, udāharaṇaṃ yathā-śabdo yadi kṛtakānumānenānityo varṇyate, tathā sati ghaṭo'pi kṛtakānumānena varṇyaḥ syāt, atrāpi vipratipattiviṣayasyaiva hetusādhyatvādadoṣaḥ, yathā hi vipratipattiviṣayasyaiva parvatādereva dhūmavattvena vahnimattā sādhyate, na mahānasāderapi, tasyāḥ pūrvameva pratyakṣasiddhatvenāvipratipattiviṣayatvāt, tadvadeva prakṛte'pīti, dṛṣṭāntavatsādhyasyāpi hetvapratipādyatvena pratyavasthānamavarṇyasamā jātiḥ, udāharaṇaṃ-yadyanavasthābhayāt kṛtakānumānenānityo ghaṭo na vyāvarṇyate śabdo'pi tarhi na tena varṇyaḥ syāt aviśeṣāt, ihāpi sakalajanaprasiddhadhūmādinyāya evānusaraṇīyaḥ, evaṃ varṇyavivarṇyasame jātī sādhyasamāyā uktimātreṇa bhidyete| dṛṣṭānte dharmavikalpadarśanāddārṣṭāntike'pi dharmāntaraprasaṅgena pratyavasthānaṃ vikalpasamā jātiḥ, udāharaṇaṃ tu yathā kṛtakatvāviśeṣe'pi kiñcinmūrttaṃ dṛṣṭaṃ ghaṭādi, kiñcidamūrtti

Linked texts (2)