Utpadasiddhi 7.1-3.10
Utpādasiddhi 7.1-3.10
- Language
- Sanskrit
7.1-3.10
so'pi na yuktaḥ, yataḥ sāmānyaṃ yadi vyaktibhyo bhinnaṃ tadā kathaṃ dvayātmakatvaṃ vastunaḥ ?, na ceyamubhayākārā buddhiretadākāradvayamanyo'nyavyatirekavadevāvabhāsayatāṃ pratīyate, kintu tadeva vastu vastvantareṇa saha samānākārameva prakāśayantī prathata iti, na hi tāvadindriyabuddhau sphuṭanilādyābhāsāyāmaparaḥ kaścidasphuṭo (sti sāmānyākāraḥ) tadbhāve'pi vyakti dvayā(dvayā)dhā(rā)ntarālamavyāpnuvataḥ kathaṃ tadanugamaḥ ?, vyāptau copalabhyasya satastatrānupalakṣaṇaṃ kutaḥ ?, na hi tasyā vyaktāvyaktarūpasambhavaḥ ekatvāt,, uktañca"vyaktau caikatra sā vyaktā, bhedātsarvatragā yadi | jātirdṛśyeta sarvatra, nahi sā vyaktyapekṣiṇī ||1||" ekatrapi ca vyaktāvupalamyamānāyāḥ sakalatrailokyavyāpi rūpaṃ sakalasvāśrayavyāpi vā dṛśyeta, na dvayekasyāpi kiñciddṛṣṭamadṛṣṭaṃ ceti virodhabhīrubhirbhavadbhiravirodhaparihārau prāyamapaśyādbhirvyavasthāpayituṃ śakyaṃ, tataḥ sarvagatarūpadarśane sarvārthānāṃ darśanaprasaṅgaḥ, nahi taddarśane tatsahacāriṇa upalabhyasya tadabhinnasvabhāvasyānupalambho yuktaḥ, tannendriyabuddhirubhayākārā'nubhūyate yathā parairiṣyate, nāpyanumānādibuddhiḥ, yataḥ tatrāpi na vyaktivyatiriktaṃ kiñcitsāmānyaṃ pratīyate, kintu tā eva vyaktayaḥ tatrāpyaspaṣṭarūpatayā pratīyante, ata evoktaṃ-“dravyaparyāyasāmānyaviśeṣāstasya gocarāḥ | avispaṣṭāsta eva syuranadhyakṣasya gocarāḥ ||1||” athāvispaṣṭapratibhāsānumānādibuddhiḥ sāmānyaviṣayeṣyate tarhi vyaktiviṣayatvamasyā na sidhyati, nīlādeḥ spaṣṭarūpasyāparasyāsyāmapratibhāsanāt, yadi cāspaṣṭapratibhāsānumānā buddhiḥ